Từ kỳ tính thuế thu nhập doanh nghiệp năm 2026, doanh nghiệp có giao dịch với các bên liên kết cần đặc biệt lưu ý đến quy định mới về kê khai chuyển giá 2026. Nghị định 255/2026/NĐ-CP có hiệu lực từ ngày 01/07/2026 đã thay thế khung quy định trước đây và điều chỉnh một số nội dung liên quan đến xác định quan hệ liên kết, kê khai giao dịch, lập hồ sơ xác định giá giao dịch liên kết và trường hợp được miễn lập hồ sơ.
Về thuật ngữ pháp lý, “kê khai chuyển giá” là cách gọi thường gặp trong thực tế. Quy định hiện hành sử dụng các khái niệm kê khai quan hệ liên kết, giao dịch liên kết và xác định giá giao dịch liên kết. Doanh nghiệp cần phân biệt rõ để tránh hiểu rằng chỉ những giao dịch có dấu hiệu “chuyển lợi nhuận” mới thuộc phạm vi kê khai.
Kê khai chuyển giá 2026 được quy định tại văn bản nào?
Căn cứ quan trọng đối với kỳ tính thuế năm 2026 là Nghị định 255/2026/NĐ-CP ngày 30/06/2026 của Chính phủ, quy định về quản lý thuế đối với các giao dịch liên kết của những doanh nghiệp có quan hệ liên kết.
Nghị định có hiệu lực từ 01/07/2026 và điều chỉnh nhiều nội dung, bao gồm:
- Nguyên tắc quản lý thuế đối với giao dịch liên kết;
- Xác định các bên có quan hệ liên kết;
- Phân tích, so sánh và lựa chọn đối tượng so sánh độc lập;
- Phương pháp xác định giá giao dịch liên kết;
- Xác định chi phí khi tính thuế;
- Nghĩa vụ kê khai và lập Hồ sơ xác định giá giao dịch liên kết;
- Nghĩa vụ liên quan đến Báo cáo lợi nhuận liên quốc gia.
Do đó, khi thực hiện quyết toán thuế TNDN năm 2026, doanh nghiệp không nên tiếp tục áp dụng máy móc các điều kiện của Nghị định 132/2020/NĐ-CP hoặc Nghị định 20/2025/NĐ-CP mà cần rà soát lại theo Nghị định 255/2026/NĐ-CP.
Doanh nghiệp nào phải kê khai giao dịch liên kết năm 2026?
Trước hết, doanh nghiệp cần xác định đồng thời hai vấn đề: có tồn tại quan hệ liên kết hay không và trong kỳ có phát sinh giao dịch liên kết hay không.
Quan hệ liên kết được xác định như thế nào?
Nghị định 255/2026/NĐ-CP dẫn chiếu và cụ thể hóa các trường hợp quan hệ liên kết theo Luật Quản lý thuế. Một số trường hợp thường gặp gồm:
- Một doanh nghiệp trực tiếp hoặc gián tiếp nắm giữ ít nhất 25% vốn góp của doanh nghiệp khác;
- Hai doanh nghiệp đều có ít nhất 25% vốn góp do cùng một bên thứ ba nắm giữ;
- Doanh nghiệp là cổ đông lớn nhất và nắm giữ trực tiếp hoặc gián tiếp ít nhất 10% tổng số cổ phần của doanh nghiệp kia;
- Một số quan hệ vay vốn, bảo lãnh đáp ứng các điều kiện về tỷ lệ vốn và dư nợ;
- Một số giao dịch giữa doanh nghiệp với cá nhân điều hành, kiểm soát doanh nghiệp hoặc người có quan hệ gia đình theo quy định.
Một điểm đáng chú ý từ năm 2026 là quy định đã bổ sung trường hợp mượn, cho mượn vào việc xem xét một số quan hệ liên kết. Vì vậy, doanh nghiệp không nên chỉ rà soát hợp đồng “vay” mà bỏ qua các giao dịch mang tên gọi “mượn”, “cho mượn”.
Những giao dịch nào có thể là giao dịch liên kết?
Phạm vi giao dịch liên kết khá rộng, không chỉ là mua bán hàng hóa giữa công ty mẹ và công ty con.
Các giao dịch có thể bao gồm mua bán, trao đổi, thuê, cho thuê, vay, cho vay, dịch vụ tài chính, bảo đảm tài chính, chuyển giao tài sản hữu hình hoặc vô hình, cung cấp dịch vụ và các thỏa thuận sử dụng chung nguồn lực, vốn, lao động hoặc chia sẻ chi phí giữa các bên liên kết.
Đây là điểm doanh nghiệp dễ bỏ sót: giao dịch liên kết không đồng nghĩa với giao dịch bất hợp pháp. Việc doanh nghiệp có giao dịch liên kết cũng không tự động đồng nghĩa với hành vi chuyển giá. Nghĩa vụ pháp lý trước hết là nhận diện, kê khai và xác định giá giao dịch liên kết phù hợp với quy định.
Kê khai chuyển giá 2026 sử dụng mẫu nào?
Theo Nghị định 255/2026/NĐ-CP, người nộp thuế thuộc đối tượng phải kê khai có trách nhiệm cung cấp thông tin về quan hệ liên kết và giao dịch liên kết theo các phụ lục ban hành kèm theo Nghị định.
Trong đó, Phụ lục I là mẫu thông tin về quan hệ liên kết và giao dịch liên kết, được thực hiện cùng hồ sơ quyết toán thuế TNDN.
Ngoài Phụ lục I, hệ thống hồ sơ xác định giá giao dịch liên kết có thể bao gồm:
- Hồ sơ quốc gia theo Phụ lục II;
- Hồ sơ toàn cầu theo Phụ lục III;
- Báo cáo lợi nhuận liên quốc gia theo Phụ lục IV trong trường hợp thuộc đối tượng áp dụng.
Không phải doanh nghiệp có giao dịch liên kết nào cũng phải lập đầy đủ tất cả các loại hồ sơ trên. Doanh nghiệp cần kiểm tra các điều kiện miễn tương ứng trước khi xác định nghĩa vụ.
Khi nào phải nộp kê khai giao dịch liên kết?
Thông tin về quan hệ liên kết và giao dịch liên kết được nộp cùng Tờ khai quyết toán thuế thu nhập doanh nghiệp.
Hồ sơ xác định giá giao dịch liên kết phải được chuẩn bị trước thời điểm kê khai quyết toán thuế TNDN hằng năm và được lưu giữ để cung cấp khi cơ quan thuế yêu cầu theo quy định.
Điểm cần lưu ý là doanh nghiệp không nên chờ đến khi có quyết định kiểm tra thuế mới bắt đầu xây dựng hồ sơ. Việc phân tích chức năng, tài sản, rủi ro, lựa chọn phương pháp và thu thập dữ liệu so sánh có thể cần nhiều thông tin từ các bộ phận khác nhau trong doanh nghiệp.
Trường hợp nào được miễn kê khai giao dịch liên kết?
Nghị định 255/2026/NĐ-CP có quy định một trường hợp doanh nghiệp được miễn kê khai xác định giá giao dịch liên kết tại Mục III và Mục IV Phụ lục I, đồng thời được miễn lập Hồ sơ xác định giá giao dịch liên kết.
Điều kiện là doanh nghiệp chỉ phát sinh giao dịch với các bên liên kết đều là đối tượng nộp thuế TNDN tại Việt Nam, áp dụng cùng mức thuế suất TNDN và không bên nào được hưởng ưu đãi thuế TNDN trong kỳ tính thuế.
Tuy nhiên, đây không phải là “không cần làm gì”. Doanh nghiệp vẫn phải kê khai căn cứ miễn trừ tại các phần tương ứng của Phụ lục I theo quy định.
Điểm mới doanh nghiệp cần chú ý khi kê khai chuyển giá 2026
Ngưỡng miễn lập hồ sơ được mở rộng
Việc nâng ngưỡng doanh thu từ dưới 200 tỷ đồng đến dưới 500 tỷ đồng có thể giúp nhiều doanh nghiệp hơn đáp ứng điều kiện miễn lập Hồ sơ xác định giá giao dịch liên kết.
Tuy nhiên, doanh thu dưới 500 tỷ đồng không đồng nghĩa tự động được miễn. Doanh nghiệp còn phải đáp ứng các điều kiện liên quan đến tài sản vô hình và tỷ suất lợi nhuận tương ứng với lĩnh vực hoạt động.
Quan hệ mượn, cho mượn cần được rà soát
Nghị định mới đã bổ sung yếu tố mượn, cho mượn trong một số trường hợp xác định quan hệ liên kết. Các khoản giao dịch giữa doanh nghiệp, người điều hành, cá nhân có quan hệ liên quan vì vậy cần được rà soát cả về tên gọi lẫn bản chất.
Thay đổi ngưỡng Báo cáo lợi nhuận liên quốc gia
Đối với Công ty mẹ tối cao tại Việt Nam, Nghị định mới sử dụng ngưỡng doanh thu hợp nhất toàn cầu của năm tài chính liền kề trước năm báo cáo tương đương từ 750 triệu Euro trở lên để xác định nghĩa vụ lập và nộp Báo cáo lợi nhuận liên quốc gia.
Nội dung này đặc biệt cần được quan tâm tại các tập đoàn đa quốc gia hoặc doanh nghiệp Việt Nam nằm trong tập đoàn có hoạt động xuyên biên giới.
GV Lawyers hỗ trợ doanh nghiệp rà soát nghĩa vụ pháp lý như thế nào?
Các quy định về giao dịch liên kết không chỉ liên quan đến kế toán thuế mà còn gắn với hợp đồng nội bộ tập đoàn, cơ cấu vốn, quản trị doanh nghiệp và cơ chế kiểm soát giao dịch giữa các bên có liên quan.
Tại GV Lawyers, chúng tôi có thể hỗ trợ doanh nghiệp trong phạm vi tư vấn pháp lý thường xuyên, rà soát vấn đề tuân thủ và quản trị doanh nghiệp phù hợp với nhu cầu thực tế của khách hàng. Nội dung dịch vụ tư vấn pháp lý thường xuyên và quản trị doanh nghiệp đã được GV Lawyers công bố trên website chính thức.
Đối với vấn đề giao dịch liên kết cụ thể, doanh nghiệp nên chuẩn bị trước cơ cấu sở hữu, danh sách bên liên quan, hợp đồng, thông tin giao dịch và dữ liệu tài chính để việc đánh giá nghĩa vụ pháp lý có cơ sở đầy đủ hơn.
Kê khai chuyển giá 2026 có nhiều điểm cần rà soát lại sau khi Nghị định 255/2026/NĐ-CP có hiệu lực từ ngày 01/07/2026. Đáng chú ý là việc bổ sung một số trường hợp quan hệ liên kết, thay đổi điều kiện miễn lập hồ sơ, nâng ngưỡng doanh thu lên dưới 500 tỷ đồng trong một trường hợp miễn và điều chỉnh quy định về Báo cáo lợi nhuận liên quốc gia.
Doanh nghiệp không nên chỉ dựa vào doanh thu hoặc tên gọi của giao dịch để kết luận mình có phải kê khai hay lập hồ sơ hay không. Việc xác định đúng bên liên kết – giao dịch liên kết – trường hợp miễn – phạm vi hồ sơ cần chuẩn bị ngay từ trước thời điểm quyết toán thuế sẽ giúp quá trình tuân thủ rõ ràng và hạn chế các vướng mắc pháp lý phát sinh.
