Ngày 29/10/2026, Chính phủ ban hành Nghị định số 398/2026/NĐ-CP (“Nghị định 398/2026”) quy định chi tiết Nghị quyết số 43/2026/QH16 (“Nghị quyết 43/2026”) về việc giảm thuế thu nhập cá nhân (“TNCN”) và thuế thu nhập doanh nghiệp (“TNDN”) đối với cá nhân và doanh nghiệp. Nghị định 398/2026 có hiệu lực thi hành ngay từ ngày ký ban hành, tức ngày 29/10/2026 và áp dụng cho kỳ tính thuế năm 2026 và năm 2027.
Sau đây là những nội dung quan trọng mà cá nhân kinh doanh, hộ kinh doanh và doanh nghiệp cần phải lưu ý.
1. Đối tượng và điều kiện giảm thuế
- Thuế TNCN: Cá nhân cư trú có hoạt động sản xuất, kinh doanh (bao gồm hộ kinh doanh) có doanh thu hằng năm của kỳ tính thuế năm 2026 hoặc năm 2027 không quá 10 tỷ đồng.[1]
- Thuế TNDN: Doanh nghiệp, hợp tác xã, đơn vị sự nghiệp có doanh thu hằng năm của kỳ tính thuế năm 2026 hoặc năm 2027 không quá 10 tỷ đồng.[2]
Lưu ý: Không áp dụng giảm thuế TNDN đối với các doanh nghiệp được thành lập do chia, tách sau ngày Nghị quyết 43/2026 có hiệu lực (tức là sau ngày 24/8/2026) nếu tổng doanh thu gộp của các doanh nghiệp sau chia, tách vượt quá 10 tỷ đồng.
2. Mức giảm và cách tính mức giảm
- Cá nhân kinh doanh: Giảm 30% trên tổng số thuế TNCN phải nộp từ toàn bộ hoạt động sản xuất, kinh doanh, không phân biệt phương pháp tính thuế TNCN.[3]
- Doanh nghiệp: Giảm 30% trên tổng số thuế TNDN phải nộp của kỳ tính thuế theo năm, không phân biệt phương pháp tính thuế TNDN (bao gồm cả các khoản thu nhập thừa kế, quà tặng); hoặc giảm 30% trên số thuế còn lại sau khi đã trừ ưu đãi nếu doanh nghiệp đang được hưởng ưu đãi thuế khác.[4]
3. Trường hợp tổng doanh thu thực tế vượt 10 tỷ đồng/năm
- Thuế TNCN: Cá nhân kinh doanh không được giảm thuế của năm đó và phải nộp bổ sung toàn bộ số tiền đã được giảm và kê khai điều chỉnh cùng với hồ sơ của kỳ doanh thu lũy kế vượt ngưỡng 10 tỷ đồng. Tuy nhiên, khoản tiền nộp bổ sung này không bị tính tiền chậm nộp.[5]
- Thuế TNDN: Doanh nghiệp phải kê khai và nộp đủ số tiền thuế TNDN còn thiếu so với số tiền phải nộp. Tiền chậm nộp sẽ được xử lý theo quy định.[6]
4. Trường hợp khai bổ sung hoặc qua thanh tra, kiểm tra làm tăng hoặc giảm số thuế phải nộp
Trường hợp doanh nghiệp, cá nhân kinh doanh kê khai bổ sung hồ sơ khai thuế hoặc theo quyết định/kết luận thanh tra, kiểm tra, kiểm toán của cơ quan có thẩm quyền đối với kỳ tính thuế năm 2026, 2027[7]:
- Nếu làm tăng số thuế phải nộp: Phần thuế tăng thêm vẫn được giảm 30% nếu người nộp thuế đáp ứng đủ điều kiện được giảm thuế.
- Nếu làm giảm số thuế phải nộp: Người nộp thuế điều chỉnh giảm tương ứng số thuế được giảm và xử lý số tiền thuế nộp thừa (nếu có) theo quy định của pháp luật về quản lý thuế.
5. Thủ tục kê khai giảm thuế
- Thuế TNCN[8]:
- Cá nhân tự kê khai giảm thuế (theo Mẫu số 01 của Nghị định 398/2026) và nộp cùng kỳ với hồ sơ khai thuế quý, 06 tháng đầu năm, 06 tháng cuối năm, năm; tổ chức/cá nhân khấu trừ, khai thay, nộp thay thì kê khai (theo Mẫu số 02 của Nghị định 398/2026) kèm hồ sơ khai thuế định kỳ.
- Trường hợp chưa kê khai số thuế được giảm giảm sẽ được khai bổ sung hoặc bù trừ khi quyết toán thuế năm.
- Thuế TNDN: Doanh nghiệp tự xác định số thuế được giảm khi tạm nộp hằng quý.[9]
Việc giảm 30% số thuế giúp doanh nghiệp, cá nhân kinh doanh giảm gánh nặng về thuế cũng như tăng dòng tiền và nguồn vốn lưu động cho hoạt động sản xuất, kinh doanh. Do đó, để bảo đảm áp dụng đúng chính sách của Nghị định 398/2026, doanh nghiệp và cá nhân kinh doanh nên chủ động rà soát lại toàn bộ hồ sơ khai thuế đã nộp trong năm 2026 để điều chỉnh, bổ sung số thuế được giảm; đồng thời, theo dõi sát sao doanh thu lũy kế từng kỳ để kịp thời xử lý nghĩa vụ thuế nếu doanh thu có nguy cơ vượt ngưỡng 10 tỷ đồng.
[1] Điều 2.1 của Nghị định 398/2026
[2] Điều 3.1 của Nghị định 398/2026
[3] Điều 2.2 của Nghị định 398/2026
[4] Điều 3.2 của Nghị định 398/2026
[5] Điều 2.4(c) của Nghị định 398/2026
[6] Điều 3.4(b) của Nghị định 398/2026
[7] Điều 2.4(đ,e) và 3.4(c,d)của Nghị định 398/2026
[8] Điều 2.4(a,b,d) của Nghị định 398/2026
[9] Điều 3.4(a) của Nghị định 398/2026
Nội dung bài viết được thực hiện bởi Mr. Tùng Trần, Mr. Thiện Đàng, và Ms. Châu Anh Lê.
