Hồ sơ xác định giá giao dịch liên kết là bộ tài liệu chứng minh giá của các giao dịch với bên liên kết phù hợp nguyên tắc giao dịch độc lập. Nghị định 255/2026/NĐ-CP có hiệu lực từ 01/7/2026, áp dụng từ kỳ tính thuế thu nhập doanh nghiệp 2026. Bộ hồ sơ gồm Hồ sơ quốc gia, Hồ sơ toàn cầu và Báo cáo lợi nhuận liên quốc gia nếu thuộc diện. Doanh nghiệp lập hồ sơ trước khi nộp tờ khai quyết toán và cung cấp cho cơ quan thuế khi có yêu cầu.
Bài viết của Global Vietnam Lawyers (GV Lawyers) hướng dẫn cách lập hồ sơ. Phần kê khai và rủi ro chuyển giá đã có bài riêng.
Hồ Sơ Xác Định Giá Giao Dịch Liên Kết Gồm Những Gì?
Nghị định 255/2026/NĐ-CP thay thế Nghị định 132/2020/NĐ-CP và Nghị định 20/2025/NĐ-CP từ ngày 01/7/2026. Bộ tài liệu gồm bốn phần:
| Nhóm tài liệu | Bản chất | Đối tượng lập |
|---|---|---|
| Mẫu kê khai thông tin quan hệ liên kết và giao dịch liên kết (Phụ lục I) | Biểu mẫu nộp cùng tờ khai quyết toán thuế thu nhập doanh nghiệp | Mọi doanh nghiệp có giao dịch liên kết, kể cả khi được miễn lập hồ sơ |
| Hồ sơ quốc gia (Phụ lục II) | Phân tích riêng về doanh nghiệp tại Việt Nam và từng giao dịch | Doanh nghiệp có giao dịch liên kết không thuộc diện miễn |
| Hồ sơ toàn cầu (Phụ lục III) | Thông tin cấp tập đoàn, còn gọi là Master File hoặc hồ sơ chính | Doanh nghiệp thuộc tập đoàn đa quốc gia, không thuộc diện miễn |
| Báo cáo lợi nhuận liên quốc gia (Phụ lục IV) | Báo cáo phân bổ doanh thu, lợi nhuận, thuế theo từng quốc gia | Tập đoàn đạt ngưỡng doanh thu hợp nhất |
Cách gọi “hồ sơ chính” không phải tên chính thức, và thường được hiểu là Hồ sơ toàn cầu. Việc xác định doanh nghiệp có thuộc diện lập hay không là bước đầu tiên, nên phần kê khai được trình bày tại bài kê khai chuyển giá 2026 theo Nghị định 255/2026/NĐ-CP.
Khi Nào Được Miễn Lập Hồ Sơ?
Nghị định 255/2026/NĐ-CP giữ ba nhóm miễn trừ và nâng ngưỡng doanh thu của nhóm thứ ba. Nhóm đầu tiên được miễn cả một phần kê khai, hai nhóm sau chỉ được miễn lập hồ sơ.
| Nhóm miễn trừ | Điều kiện | Phạm vi miễn |
|---|---|---|
| Giao dịch trong nước đồng nhất | Giao dịch chỉ với đối tượng nộp thuế tại Việt Nam, cùng thuế suất, không bên nào hưởng ưu đãi thuế trong kỳ | Miễn kê khai Mục III, IV Phụ lục I và miễn lập hồ sơ |
| Quy mô nhỏ hoặc có APA | Doanh thu dưới 50 tỷ đồng và giá trị giao dịch liên kết dưới 30 tỷ đồng, hoặc đã ký thỏa thuận trước về phương pháp xác định giá | Vẫn kê khai Phụ lục I, miễn lập hồ sơ |
| Chức năng thông thường | Doanh thu dưới 500 tỷ đồng, không phát sinh doanh thu hoặc chi phí từ tài sản vô hình, đạt tỷ suất lợi nhuận tối thiểu | Vẫn kê khai Phụ lục I, miễn lập hồ sơ |
Với nhóm thứ ba, ngưỡng doanh thu tăng từ 200 tỷ đồng lên 500 tỷ đồng và điều kiện “chức năng đơn giản” bị bỏ. Tỷ suất lợi nhuận thuần trên doanh thu thuần tối thiểu là 5% với phân phối, 10% với sản xuất và 15% với gia công. Doanh nghiệp không đạt tỷ suất này phải lập hồ sơ xác định giá giao dịch liên kết.
Miễn lập hồ sơ không có nghĩa là miễn nghĩa vụ thuế. Cơ quan thuế vẫn có quyền xác định lại giá nếu kê khai Phụ lục I sai. Với Báo cáo lợi nhuận liên quốc gia, ngưỡng mới là doanh thu hợp nhất toàn cầu từ 750 triệu Euro của năm tài chính liền kề, thay cho ngưỡng 18.000 tỷ đồng của Nghị định 132/2020/NĐ-CP.
Nội Dung Hồ Sơ Quốc Gia Và Hồ Sơ Toàn Cầu
Hồ sơ xác định giá giao dịch liên kết không chỉ ghi giá trị giao dịch mà phải chứng minh cơ sở hình thành giá. Danh mục chi tiết nằm tại Phụ lục II và Phụ lục III của nghị định. Theo thông lệ quốc tế, nội dung mỗi loại thường gồm:
- Hồ sơ quốc gia: cơ cấu tổ chức và hoạt động của doanh nghiệp; mô tả từng giao dịch liên kết kèm hợp đồng và điều khoản giá; phân tích chức năng, tài sản, rủi ro của các bên; phương pháp xác định giá và lý do chọn; phân tích so sánh và nguồn dữ liệu; báo cáo tài chính liên quan;
- Hồ sơ toàn cầu: cơ cấu sở hữu và tổ chức của tập đoàn; mô tả hoạt động kinh doanh; chính sách giá chuyển giao nội bộ; tài sản vô hình và chính sách khai thác; hoạt động tài chính nội bộ; tình hình tài chính và thuế của tập đoàn.
Nghị định 255/2026/NĐ-CP quy định thứ tự ưu tiên nguồn dữ liệu so sánh: dữ liệu công khai, kể cả Cơ sở dữ liệu quốc gia, rồi cơ sở dữ liệu thương mại, sau cùng là cơ sở dữ liệu của cơ quan thuế. Về đối tượng so sánh, thứ tự phân tích là đối tượng nội bộ, rồi đối tượng cùng quốc gia, rồi đối tượng trong khu vực.
Nghị định còn bổ sung quan hệ liên kết khi vay, cho vay, mượn hoặc cho mượn từ 10% vốn góp của chủ sở hữu với cá nhân điều hành hoặc người có quan hệ thân thuộc.
Thời Hạn Lập, Nộp Và Cung Cấp Hồ Sơ
Mỗi tài liệu có mốc thời gian riêng:
- Phụ lục I: nộp cùng tờ khai quyết toán thuế thu nhập doanh nghiệp hằng năm;
- Hồ sơ quốc gia và Hồ sơ toàn cầu: hoàn thành trước thời điểm nộp tờ khai quyết toán và lưu sẵn để xuất trình;
- Cung cấp khi cơ quan thuế tham vấn trước kiểm tra: không quá 30 ngày làm việc, gia hạn một lần nếu có lý do chính đáng. Khi kiểm tra tại trụ sở, việc cung cấp theo quy định chung về kiểm tra thuế;
- Thông báo Báo cáo lợi nhuận liên quốc gia (Mẫu 01/TB-BCLN): nộp một lần khi phát sinh nghĩa vụ, chậm nhất vào ngày kết thúc năm tài chính của công ty mẹ tối cao, cập nhật trong 90 ngày khi có thay đổi;
- Báo cáo lợi nhuận liên quốc gia: nộp định dạng XML trong 12 tháng sau khi năm tài chính của công ty mẹ tối cao kết thúc.
Doanh nghiệp có thể chia quá trình lập hồ sơ thành sáu bước:
- lập danh sách bên liên kết và đối chiếu các tiêu chí liên kết;
- thống kê giao dịch liên kết trong kỳ theo từng nhóm;
- kiểm tra điều kiện miễn trừ và ngưỡng doanh thu, tỷ suất lợi nhuận;
- phân tích chức năng, tài sản, rủi ro và chọn phương pháp xác định giá;
- tìm đối tượng so sánh độc lập theo thứ tự ưu tiên nguồn dữ liệu;
- hoàn thiện hồ sơ, đối chiếu với báo cáo tài chính và lưu trữ trước kỳ quyết toán.
Rủi Ro Khi Hồ Sơ Thiếu Hoặc Lập Muộn
Khi doanh nghiệp kê khai sai thông tin tại Phụ lục I, cơ quan thuế có thể tự xác định giá, tỷ suất lợi nhuận hoặc thu nhập chịu thuế. Theo các tổ chức tư vấn, kiểm tra chuyển giá có thể kéo dài tới 40 ngày và gia hạn thêm 40 ngày, hoặc tới hai năm khi cần trao đổi thông tin với nước ngoài.
Chi phí của giao dịch liên kết không phù hợp bản chất giao dịch độc lập còn có thể bị loại khỏi chi phí được trừ. Nghị định tiếp tục giới hạn chi phí lãi vay được trừ ở mức 30% theo quy định hiện hành. Những sai lầm thường gặp gồm:
- Lập hồ sơ sau khi có thông báo kiểm tra, khiến dữ liệu thiếu và khó giải trình;
- Chỉ có hợp đồng và hóa đơn, thiếu căn cứ về giá và phân tích chức năng;
- Áp dụng nhầm nghị định cũ, nhất là ngưỡng miễn trừ và ngưỡng báo cáo quốc gia;
- Bỏ sót giao dịch mượn, cho mượn với cá nhân điều hành;
- Dữ liệu tập đoàn không khớp báo cáo địa phương, gây mâu thuẫn giữa Hồ sơ toàn cầu và Hồ sơ quốc gia.
Bài pháp lý chuyển giá cho công ty đa quốc gia phân tích sâu hơn các nhóm giao dịch rủi ro cao. Với tập đoàn thuộc diện thuế tối thiểu toàn cầu, doanh nghiệp xem thêm bài thuế tối thiểu toàn cầu Pillar 2 tại Việt Nam.
Cơ Sở Pháp Lý
- Nghị định 255/2026/NĐ-CP ngày 30/6/2026 về quản lý thuế đối với giao dịch liên kết, có hiệu lực từ 01/7/2026, thay thế Nghị định 132/2020/NĐ-CP và Nghị định 20/2025/NĐ-CP;
- Bản phân tích Nghị định 255/2026/NĐ-CP của Andersen Việt Nam về ngưỡng miễn lập hồ sơ, Báo cáo lợi nhuận liên quốc gia và kiểm tra chuyển giá;
- Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15, có hiệu lực từ 01/7/2026.
Câu Hỏi Thường Gặp
Hồ sơ xác định giá giao dịch liên kết phải hoàn thành khi nào?
Trước thời điểm nộp tờ khai quyết toán thuế thu nhập doanh nghiệp hằng năm. Doanh nghiệp lưu sẵn hồ sơ để xuất trình khi cơ quan thuế yêu cầu, không đợi đến khi bị kiểm tra.
Doanh nghiệp doanh thu dưới 500 tỷ đồng có được miễn lập hồ sơ không?
Chưa chắc. Doanh nghiệp còn phải không phát sinh doanh thu, chi phí từ tài sản vô hình và đạt tỷ suất lợi nhuận tối thiểu theo chức năng. Dù được miễn, vẫn phải kê khai Phụ lục I.
Hồ sơ toàn cầu khác hồ sơ quốc gia ở điểm nào?
Hồ sơ toàn cầu mô tả cấp tập đoàn: cơ cấu, chính sách giá, tài sản vô hình, tài chính. Hồ sơ quốc gia phân tích riêng doanh nghiệp tại Việt Nam và từng giao dịch liên kết.
Cơ quan thuế yêu cầu thì cung cấp hồ sơ trong bao lâu?
Trong giai đoạn tham vấn trước kiểm tra, thời hạn là không quá 30 ngày làm việc, gia hạn một lần nếu có lý do chính đáng. Khi kiểm tra tại trụ sở, việc cung cấp theo quy định chung về kiểm tra thuế.
Dịch Vụ Tư Vấn Thuế Cho Công Ty FDI Tại GV Lawyers
GV Lawyers hỗ trợ doanh nghiệp rà soát bên liên kết, kiểm tra điều kiện miễn trừ và xây dựng hồ sơ có căn cứ. Dịch vụ nằm trong nhóm tư vấn thuế cho công ty FDI. Với doanh nghiệp cần đối tác pháp lý chuyên sâu, bài tiêu chí lựa chọn công ty luật về thuế tại Việt Nam nêu các yếu tố cần cân nhắc.
Nếu doanh nghiệp của bạn có giao dịch với công ty mẹ hoặc bên liên kết, hãy liên hệ với GV Lawyers. Chúng tôi sẽ đánh giá nghĩa vụ lập hồ sơ và đề xuất kế hoạch thực hiện trước kỳ quyết toán.
Bài viết mang tính chất tham khảo pháp lý chung, không thay thế cho ý kiến tư vấn cụ thể của luật sư đối với từng trường hợp. Liên hệ GV Lawyers để được tư vấn chi tiết.
