Trong các vụ án hình sự, bị hại thường là bên chịu tổn thất trực tiếp về tài sản, sức khỏe hoặc tinh thần. Tuy nhiên, không phải bị hại nào cũng đủ kiến thức pháp lý để tự mình bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp trước cơ quan tiến hành tố tụng. Luật sư bảo vệ quyền lợi bị hại vì thế giữ vai trò đặc biệt quan trọng, giúp đảm bảo sự công bằng, khách quan và đúng pháp luật trong suốt quá trình giải quyết vụ án.
Thực tế cho thấy, nhiều tranh chấp phát sinh xoay quanh giá trị tài sản bị xâm hại, đặc biệt trong các tội phạm như trộm cắp, lừa đảo, lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản. Câu hỏi được quan tâm nhiều nhất là: luật sư bảo vệ quyền lợi bị hại có quyền yêu cầu giám định, định giá tài sản hay không? Hãy cùng xem qua bài viết tham khảo dưới đây.
Luật sư bảo vệ quyền lợi bị hại có quyền yêu cầu giám định, định giá tài sản không?
Căn cứ pháp lý theo Bộ luật Tố tụng hình sự 2015
Theo Điều 84 Bộ luật Tố tụng hình sự 2015, người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của bị hại được pháp luật ghi nhận với tư cách độc lập trong tố tụng. Trong đó, luật sư là một trong những chủ thể hợp pháp thực hiện vai trò bảo vệ này.
Đáng chú ý, khoản 3 Điều 84 quy định rõ các quyền của người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của bị hại, bao gồm:
“Yêu cầu giám định, định giá tài sản.”
Quy định trên khẳng định rõ ràng rằng: Luật sư bảo vệ quyền lợi bị hại hoàn toàn có quyền yêu cầu giám định và định giá tài sản trong vụ án hình sự.
Ý nghĩa thực tiễn của quyền yêu cầu giám định, định giá tài sản
Quyền yêu cầu giám định, định giá tài sản không chỉ mang tính hình thức mà có giá trị quyết định trong nhiều vụ án, bởi:
- Giá trị tài sản là căn cứ xác định tội danh, khung hình phạt;
- Là cơ sở để xác định trách nhiệm bồi thường thiệt hại cho bị hại;
- Giúp ngăn chặn tình trạng định giá không khách quan, gây bất lợi cho người bị xâm hại;
- Bảo vệ quyền lợi dân sự song song với trách nhiệm hình sự của bị cáo.
Trong thực tế, sự tham gia chủ động của luật sư bảo vệ quyền lợi bị hại giúp hạn chế tối đa rủi ro bỏ lọt chứng cứ hoặc đánh giá sai giá trị tài sản, từ đó đảm bảo quyền lợi chính đáng cho thân chủ.
Các quyền tố tụng quan trọng khác của luật sư bảo vệ quyền lợi bị hại
Ngoài quyền yêu cầu giám định, định giá tài sản, luật sư còn được pháp luật trao nhiều quyền tố tụng quan trọng như:
- Đưa ra chứng cứ, tài liệu, đồ vật và yêu cầu liên quan đến vụ án;
- Kiểm tra, đánh giá và trình bày ý kiến về chứng cứ;
- Tham gia lấy lời khai, đối chất, nhận dạng;
- Đọc, ghi chép, sao chụp hồ sơ vụ án sau khi kết thúc điều tra;
- Tham gia hỏi và tranh luận tại phiên tòa;
- Khiếu nại quyết định, hành vi tố tụng trái pháp luật;
- Đề nghị thay đổi người giám định, người định giá tài sản khi có căn cứ.
Những quyền năng này tạo nên vị thế pháp lý vững chắc cho luật sư bảo vệ quyền lợi bị hại, giúp bị hại không bị lép vế trong quá trình tố tụng.
Phạm vi hành nghề của luật sư theo Luật Luật sư 2006
Luật sư được tham gia tố tụng với tư cách nào?
Căn cứ Điều 22 Luật Luật sư 2006, phạm vi hành nghề luật sư được xác định rõ, trong đó có nội dung then chốt:
- Tham gia tố tụng hình sự với tư cách người bảo vệ quyền lợi của bị hại, nguyên đơn dân sự, bị đơn dân sự;
- Tham gia tố tụng dân sự, hành chính, kinh doanh, thương mại với tư cách đại diện hoặc người bảo vệ quyền lợi hợp pháp;
- Thực hiện tư vấn pháp luật, đại diện ngoài tố tụng và các dịch vụ pháp lý khác.
Như vậy, việc luật sư bảo vệ quyền lợi bị hại yêu cầu giám định, định giá tài sản hoàn toàn nằm trong phạm vi hành nghề hợp pháp, được pháp luật bảo đảm.
Chuẩn mực đạo đức nghề nghiệp của luật sư khi bảo vệ quyền lợi bị hại
Sứ mệnh và trách nhiệm xã hội của luật sư
Theo Bộ Quy tắc Đạo đức và Ứng xử nghề nghiệp luật sư Việt Nam (2019), luật sư không chỉ hành nghề vì lợi ích khách hàng mà còn mang sứ mệnh:
- Bảo vệ quyền con người, quyền công dân;
- Góp phần bảo vệ công lý, công bằng xã hội;
- Bảo vệ sự độc lập của tư pháp.
Trong quá trình bảo vệ quyền lợi bị hại, luật sư phải luôn đặt lợi ích hợp pháp của thân chủ trong khuôn khổ pháp luật, không sử dụng thủ đoạn trái đạo đức hay sai sự thật.
4 quy tắc chung luật sư bắt buộc tuân thủ
Luật sư hành nghề cần nghiêm túc tuân thủ các quy tắc nền tảng sau:
- Sứ mệnh của luật sư trong xã hội pháp quyền;
- Độc lập, trung thực, tôn trọng sự thật khách quan;
- Giữ gìn danh dự, uy tín nghề nghiệp, không vì lợi ích cá nhân mà làm sai pháp luật;
- Tham gia hoạt động cộng đồng, trợ giúp pháp lý với tinh thần trách nhiệm cao.
Việc tuân thủ các quy tắc này giúp luật sư bảo vệ quyền lợi bị hại giữ được uy tín nghề nghiệp và tạo niềm tin cho khách hàng.
Vì sao bị hại nên mời luật sư bảo vệ quyền lợi ngay từ đầu vụ án?
Trong nhiều vụ án, bị hại chỉ tập trung vào việc tố giác tội phạm mà bỏ qua yếu tố bảo vệ quyền lợi dân sự. Đây là thiếu sót nghiêm trọng, bởi:
- Việc định giá tài sản ban đầu có thể ảnh hưởng toàn bộ quá trình tố tụng;
- Bị hại khó theo dõi, kiểm soát hoạt động điều tra nếu không có luật sư hỗ trợ;
- Nguy cơ bồi thường không tương xứng với thiệt hại thực tế.
Sự đồng hành của luật sư bảo vệ quyền lợi bị hại ngay từ giai đoạn đầu giúp bảo đảm quyền lợi được thực thi đầy đủ, đúng pháp luật.
GLOBAL VIETNAM LAWYERS – Địa chỉ tin cậy bảo vệ quyền lợi bị hại
GLOBAL VIETNAM LAWYERS là công ty luật Việt Nam hoạt động chuyên sâu trong lĩnh vực hình sự, dân sự và tố tụng. Với đội ngũ luật sư giàu kinh nghiệm, GV Lawyers đã hỗ trợ thành công nhiều vụ việc liên quan đến:
- Bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của bị hại;
- Yêu cầu giám định, định giá tài sản trong các vụ án phức tạp;
- Tham gia tranh tụng, bảo vệ quyền lợi dân sự gắn liền với trách nhiệm hình sự.
GV LAWYERS luôn đặt quyền lợi hợp pháp của khách hàng làm trọng tâm, hành nghề dựa trên chuẩn mực đạo đức, tính chuyên nghiệp và sự minh bạch.
Thông tin liên hệ:
- Hotline: +84 28 3622 3555
- Email: info@gvlawyers.com.vn
