Pháp luật về kinh doanh bảo hiểm tiếp tục được hoàn thiện nhằm tăng cường bảo vệ bên mua bảo hiểm, nâng cao tính minh bạch của hợp đồng và củng cố năng lực tài chính của doanh nghiệp bảo hiểm. Đáng chú ý, Luật số 139/2025/QH15 sửa đổi Luật Kinh doanh bảo hiểm đã có hiệu lực từ năm 2026, cùng với các văn bản hướng dẫn mới.
Những Điểm Mới Đáng Chú Ý
1. Tăng Cường Minh Bạch Điều Khoản Loại Trừ
Doanh nghiệp bảo hiểm phải quy định rõ điều khoản loại trừ trách nhiệm bảo hiểm trong hợp đồng, đồng thời giải thích rõ ràng, đầy đủ cho bên mua. Doanh nghiệp cũng cần có bằng chứng xác nhận bên mua đã được giải thích đầy đủ và hiểu rõ nội dung này khi giao kết hợp đồng.
Quy định này đặt ra yêu cầu cao hơn đối với mẫu hợp đồng, tài liệu giới thiệu sản phẩm và quy trình tư vấn, nhằm hạn chế tranh chấp liên quan đến phạm vi bảo hiểm.
2. Thay Đổi Lộ Trình Vốn Trên Cơ Sở Rủi Ro
Một nội dung đáng chú ý đối với doanh nghiệp bảo hiểm là việc hoàn thiện mô hình quản lý vốn trên cơ sở rủi ro.
Theo lộ trình mới, từ năm 2028 đến hết năm 2030, doanh nghiệp bảo hiểm áp dụng song song mô hình vốn trên cơ sở rủi ro và Biên khả năng thanh toán I. Từ năm 2031, mô hình vốn trên cơ sở rủi ro được áp dụng theo quy định.
Doanh nghiệp cần chủ động chuẩn bị dữ liệu, hệ thống quản trị rủi ro và nguồn lực tài chính để đáp ứng lộ trình này.
3. Tiếp Tục Bảo Vệ Quyền Cân Nhắc Của Bên Mua
Pháp luật hiện hành tiếp tục ghi nhận quyền cân nhắc của bên mua đối với một số hợp đồng bảo hiểm. Đối với hợp đồng bảo hiểm có thời hạn trên 01 năm, bên mua có quyền từ chối tiếp tục tham gia trong thời hạn 21 ngày kể từ ngày nhận được hợp đồng, theo điều kiện luật định.
Doanh nghiệp bảo hiểm cần bảo đảm khách hàng được cung cấp đầy đủ thông tin về quyền lợi, nghĩa vụ, phạm vi bảo hiểm và các điều khoản liên quan trước khi giao kết.
Doanh Nghiệp Bảo Hiểm Cần Lưu Ý Gì?
Trước những thay đổi của pháp luật, doanh nghiệp bảo hiểm nên:
- Rà soát mẫu hợp đồng và điều khoản loại trừ trách nhiệm bảo hiểm.
- Chuẩn hóa quy trình tư vấn, giao kết và lưu trữ bằng chứng xác nhận của khách hàng.
- Đánh giá nguồn vốn và hệ thống quản trị rủi ro theo lộ trình vốn trên cơ sở rủi ro.
- Cập nhật quy trình nội bộ và đào tạo đội ngũ tư vấn, đại lý bảo hiểm.
- Theo dõi các văn bản hướng dẫn mới để bảo đảm hoạt động kinh doanh phù hợp với quy định hiện hành.
Đối với các hợp đồng bảo hiểm có giá trị lớn hoặc cấu trúc phức tạp, doanh nghiệp nên thực hiện rà soát pháp lý trước khi triển khai để hạn chế rủi ro tranh chấp và chi phí tuân thủ.
Người Mua Bảo Hiểm Cần Lưu Ý Gì?
Người mua nên đọc kỹ phạm vi bảo hiểm và các điều khoản loại trừ, yêu cầu giải thích những nội dung chưa rõ và lưu giữ hợp đồng cùng các tài liệu được cung cấp trong quá trình tư vấn.
Đặc biệt, đối với hợp đồng có thời hạn trên 01 năm, cần lưu ý thời hạn và điều kiện thực hiện quyền cân nhắc theo quy định pháp luật.
Cơ Sở Pháp Lý
- Luật Kinh doanh bảo hiểm số 08/2022/QH15;
- Luật số 139/2025/QH15 sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Kinh doanh bảo hiểm;
- Nghị định 46/2023/NĐ-CP;
- Nghị định 97/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung Nghị định 46/2023/NĐ-CP;
- Thông tư 67/2023/TT-BTC và Thông tư 96/2026/TT-BTC.
Câu Hỏi Thường Gặp
Luật Kinh doanh bảo hiểm sửa đổi 2026 có hiệu lực từ khi nào?
Luật số 139/2025/QH15 có hiệu lực từ ngày 01/01/2026, trong đó một số quy định có hiệu lực từ ngày 01/07/2026.
Doanh nghiệp bảo hiểm có phải thay đổi mẫu hợp đồng không?
Doanh nghiệp nên rà soát và cập nhật mẫu hợp đồng, tài liệu sản phẩm và quy trình tư vấn để bảo đảm phù hợp với các yêu cầu mới, đặc biệt về điều khoản loại trừ và minh bạch thông tin.
Người mua có được chấm dứt hợp đồng bất kỳ lúc nào không?
Không. Quyền cân nhắc trong thời hạn 21 ngày chỉ áp dụng đối với trường hợp và loại hợp đồng đáp ứng điều kiện theo pháp luật; không phải quyền chấm dứt áp dụng cho mọi hợp đồng và mọi thời điểm.
Vì sao doanh nghiệp bảo hiểm cần thường xuyên rà soát pháp lý?
Việc rà soát thường xuyên giúp doanh nghiệp kịp thời cập nhật quy định về sản phẩm, hợp đồng, tư vấn, quản trị rủi ro và khả năng thanh toán, qua đó hạn chế rủi ro tuân thủ và tranh chấp.
Bài viết mang tính chất tham khảo pháp lý chung, không thay thế cho ý kiến tư vấn cụ thể của luật sư đối với từng trường hợp. Liên hệ GV Lawyers để được tư vấn chi tiết.
