Khi cân nhắc đưa tranh chấp ra Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam (VIAC), một trong những câu hỏi doanh nghiệp thường đặt ra đầu tiên là trọng tài thương mại VIAC chi phí bao nhiêu. Con số thực tế không cố định mà phụ thuộc vào trị giá tranh chấp, số lượng trọng tài viên, nội dung yêu cầu và các chi phí phát sinh trong quá trình tố tụng.
Đáng lưu ý, từ ngày 01/07/2026, Quy tắc tố tụng trọng tài VIAC 2026 đã có hiệu lực đối với các vụ tranh chấp có tố tụng bắt đầu từ ngày này, trừ trường hợp các bên có thỏa thuận khác. Vì vậy, ngoài việc xem biểu phí, doanh nghiệp nên đánh giá toàn bộ cấu trúc tranh chấp trước khi dự toán ngân sách.
Phí trọng tài thương mại là gì?
Theo Điều 34 Văn bản hợp nhất Luật Trọng tài thương mại hiện hành, phí trọng tài là khoản thu từ việc cung cấp dịch vụ giải quyết tranh chấp bằng trọng tài. Về mặt pháp luật, phí này có thể bao gồm thù lao và chi phí của trọng tài viên, phí tham vấn chuyên gia, phí hành chính, phí chỉ định trọng tài viên trong trường hợp thích hợp và một số dịch vụ tiện ích khác.
Tuy nhiên, khi nói đến chi phí trọng tài tại VIAC, cần phân biệt hai nhóm:
- Phí trọng tài theo biểu phí VIAC;
- Các chi phí có thể phát sinh ngoài khoản phí nêu trong biểu phí.
Sự phân biệt này rất quan trọng. Nếu doanh nghiệp chỉ lấy con số từ công cụ tính phí trên website VIAC để lập ngân sách thì tổng chi phí thực tế của vụ tranh chấp có thể cao hơn.
Trọng tài thương mại VIAC chi phí được tính như thế nào?
Theo biểu phí trọng tài hiện được VIAC công bố , nếu Đơn khởi kiện hoặc Đơn kiện lại có xác định được trị giá tranh chấp và Hội đồng Trọng tài gồm ba trọng tài viên, phí được tính theo từng ngưỡng giá trị. Mức phí công bố đã bao gồm VAT.
| Trị giá vụ tranh chấp | Phí trọng tài VIAC |
| Đến 100 triệu đồng | 16,5 triệu đồng |
| Trên 100 triệu đến 1 tỷ đồng | 16,5 triệu + 7,7% phần vượt 100 triệu |
| Trên 1 tỷ đến 5 tỷ đồng | 85,8 triệu + 4,4% phần vượt 1 tỷ |
| Trên 5 tỷ đến 10 tỷ đồng | 261,8 triệu + 2,75% phần vượt 5 tỷ |
| Trên 10 tỷ đến 50 tỷ đồng | 399,3 triệu + 1,65% phần vượt 10 tỷ |
| Trên 50 tỷ đến 100 tỷ đồng | 1,0593 tỷ + 1,1% phần vượt 50 tỷ |
| Trên 100 tỷ đến 500 tỷ đồng | 1,6093 tỷ + 0,5% phần vượt 100 tỷ |
| Trên 500 tỷ đồng | 3,6093 tỷ + 0,3% phần vượt 500 tỷ |
Biểu phí được VIAC công bố tại thời điểm bài viết được cập nhật.
Ví dụ cách tính phí VIAC với tranh chấp 3 tỷ đồng
Giả sử doanh nghiệp yêu cầu thanh toán khoản công nợ có trị giá 3 tỷ đồng và vụ việc được giải quyết bởi Hội đồng Trọng tài gồm ba trọng tài viên.
Khoản phí theo công thức tương ứng sẽ là: 85.800.000 đồng + 4,4% × (3.000.000.000 – 1.000.000.000)
Tương đương: 173.800.000 đồng.
Đây mới là mức phí tính theo biểu phí đối với trị giá tranh chấp, chưa đồng nghĩa với tổng ngân sách doanh nghiệp phải dành cho toàn bộ quá trình giải quyết vụ việc.
Nếu chỉ có một trọng tài viên thì sao?
Đây là yếu tố ảnh hưởng đáng kể đến chi phí. Nếu vụ tranh chấp được giải quyết bởi Trọng tài viên duy nhất, phí trọng tài bằng 70% mức phí áp dụng cho Hội đồng Trọng tài gồm ba trọng tài viên đối với cùng trị giá tranh chấp.
Vì vậy, khi soạn thảo điều khoản trọng tài hoặc khi tranh chấp đã phát sinh, số lượng trọng tài viên không chỉ là vấn đề về thủ tục mà còn có tác động trực tiếp đến ngân sách giải quyết tranh chấp.
Việc lựa chọn Hội đồng Trọng tài gồm một hay ba Trọng tài viên, tuy nhiên, không nên chỉ dựa vào mục tiêu tiết kiệm chi phí. Giá trị tranh chấp, mức độ phức tạp, yếu tố nước ngoài, chuyên môn kỹ thuật và chiến lược tố tụng đều cần được cân nhắc.
Trường hợp không xác định được trị giá tranh chấp thì tính phí thế nào?
Không phải tranh chấp nào cũng chỉ yêu cầu một khoản tiền cụ thể. Doanh nghiệp có thể yêu cầu bên còn lại thực hiện hoặc chấm dứt một nghĩa vụ, xác định quyền theo hợp đồng hoặc đưa ra những yêu cầu không thể quy đổi ngay thành một số tiền cụ thể.
Trong trường hợp Đơn khởi kiện hoặc Đơn kiện lại không nêu trị giá vụ tranh chấp, Chủ tịch VIAC quyết định mức phí trọng tài trên cơ sở xem xét tính chất vụ tranh chấp, thời gian dự kiến giải quyết và số lượng trọng tài viên.
Nếu vụ việc vừa có yêu cầu xác định được giá trị vừa có yêu cầu không xác định được giá trị, phí cho từng nhóm yêu cầu sẽ được xác định theo cơ chế tương ứng.
Những chi phí nào doanh nghiệp cần dự trù ngoài mức phí tính theo trị giá tranh chấp?
Đây là phần doanh nghiệp đặc biệt nên lưu ý khi lập ngân sách.
Theo biểu phí được VIAC công bố, mức phí nêu trên không bao gồm một số khoản như:
- Chi phí đi lại, lưu trú và các chi phí liên quan của trọng tài viên;
- Chi phí giám định;
- Chi phí định giá tài sản;
- Chi phí tham vấn chuyên gia;
- Các trợ giúp khác theo yêu cầu của Hội đồng Trọng tài.
Luật Trọng tài thương mại cũng cho phép Hội đồng Trọng tài trưng cầu giám định, định giá tài sản hoặc tham vấn chuyên gia trong những trường hợp cần thiết. Chi phí có thể do bên yêu cầu tạm ứng hoặc được Hội đồng Trọng tài phân bổ tùy trường hợp.
Ngoài ra, trên thực tế doanh nghiệp còn cần tự dự trù những chi phí của mình như luật sư, dịch thuật, thu thập và xử lý chứng cứ, nhân sự nội bộ tham gia vụ việc nếu các khoản này phát sinh.
Do đó, câu hỏi phù hợp hơn không chỉ là “phí VIAC bao nhiêu?” mà còn là “tổng chi phí theo đuổi vụ tranh chấp dự kiến bao nhiêu?”
Có nên chọn VIAC chỉ dựa vào chi phí?
Chi phí là một tiêu chí quan trọng nhưng không nên là tiêu chí duy nhất.
Trước hết, tranh chấp chỉ được giải quyết bằng trọng tài khi có thỏa thuận trọng tài hợp lệ. Theo Quy tắc VIAC 2026, Hội đồng Trọng tài phân bổ phí trọng tài, trừ khi các bên có thỏa thuận khác. Hội đồng Trọng tài cũng có quyền quyết định một bên phải chịu toàn bộ hoặc một phần chi phí pháp lý hoặc chi phí hợp lý khác của bên kia.
Phí trọng tài VIAC có được hoàn lại không?
Trong một số trường hợp, phí trọng tài có thể được hoàn lại một phần theo biểu phí của VIAC. Mức hoàn phụ thuộc vào thời điểm rút Đơn khởi kiện/Đơn kiện lại hoặc căn cứ đình chỉ vụ tranh chấp.
- Rút trước khi thành lập Hội đồng Trọng tài: 70% phí được hoàn;
- Rút sau khi Hội đồng Trọng tài được thành lập: 40%;
- Rút sau khi Trung tâm đã gửi giấy triệu tập nhưng trước ngày mở phiên họp: 20%;
- Một số trường hợp đình chỉ do thỏa thuận trọng tài không tồn tại, vô hiệu hoặc không thể thực hiện: 30%.
Khi nào doanh nghiệp phải nộp phí VIAC?
Theo Quy tắc VIAC 2026, sau khi nộp Đơn khởi kiện, nguyên đơn phải nộp các khoản phí theo yêu cầu và biểu phí có hiệu lực tại thời điểm nộp đơn, trong thời hạn do VIAC ấn định. Trong trường hợp cần thiết, nguyên đơn có thể yêu cầu gia hạn theo quy định của Quy tắc.
Doanh nghiệp cần xem đồng thời:
- Điều khoản giải quyết tranh chấp trong hợp đồng;
- Phạm vi tranh chấp thuộc điều khoản trọng tài;
- Giá trị yêu cầu;
- Tính chất và độ phức tạp của chứng cứ;
- Nhu cầu lựa chọn trọng tài viên;
- Yêu cầu bảo mật;
- Địa điểm và ngôn ngữ tố tụng;
- Khả năng thi hành phán quyết sau khi có kết quả.
Trong trường hợp doanh nghiệp đang phân vân giữa trọng tài và Tòa án, có thể tham khảo thêm bài Khởi kiện tranh tụng tại Tòa án nào? để hiểu thêm về vấn đề thẩm quyền và quy trình tố tụng tại Tòa án.
Doanh nghiệp nên dự toán chi phí tranh chấp VIAC thế nào?
Thay vì chỉ tra một con số trong biểu phí, GV Lawyers khuyến nghị doanh nghiệp xem xét chi phí theo ít nhất 3 lớp.
1. Xác định chính xác trị giá yêu cầu
Cần rà soát công nợ gốc, tiền lãi, phạt vi phạm, bồi thường thiệt hại và các yêu cầu phi tiền tệ.
2. Kiểm tra điều khoản trọng tài
Cần xác định có tồn tại thỏa thuận trọng tài hay không, trung tâm nào được lựa chọn, số lượng trọng tài viên và phạm vi tranh chấp có nằm trong thỏa thuận hay không.
3. Ước tính cả chi phí ngoài biểu phí
Với tranh chấp có khối lượng tài liệu lớn, yếu tố nước ngoài, tài liệu bằng nhiều ngôn ngữ hoặc cần giám định/chuyên gia, phần chi phí này có thể đáng kể.
Qua dịch vụ tư vấn pháp lý thường xuyên, doanh nghiệp cũng có thể chủ động rà soát hợp đồng và cơ chế giải quyết tranh chấp từ trước, thay vì chỉ xử lý khi tranh chấp đã phát sinh.
Trọng tài thương mại VIAC chi phí bao nhiêu phụ thuộc trước hết vào trị giá tranh chấp, số lượng Trọng tài viên và loại thủ tục được áp dụng. Ngoài mức phí theo biểu phí, doanh nghiệp cần tính đến các chi phí phát sinh như giám định, chuyên gia, dịch thuật, luật sư và xử lý chứng cứ; đồng thời lưu ý cơ chế hoàn phí trong một số trường hợp rút đơn hoặc đình chỉ vụ tranh chấp.
Trước khi bắt đầu tố tụng, doanh nghiệp nên rà soát kỹ hiệu lực thỏa thuận trọng tài, phạm vi yêu cầu, giá trị tranh chấp và khả năng thi hành phán quyết. Việc chuẩn bị đúng từ đầu không chỉ hạn chế rủi ro thủ tục mà còn giúp kiểm soát đáng kể chi phí giải quyết tranh chấp.
