“Nâng hạng thị trường chứng khoán là gì” đang trở thành chủ đề thu hút sự quan tâm lớn của giới đầu tư và cộng đồng tài chính. Khái niệm này phản ánh bước tiến của nền kinh tế Việt Nam trong quá trình hội nhập quốc tế, thể hiện nỗ lực cải thiện minh bạch, hạ tầng và khả năng tiếp cận của thị trường vốn. Bài viết tham khảo dưới đây sẽ mang đến góc nhìn rõ ràng về ý nghĩa, mục tiêu và định hướng của Đề án Nâng hạng thị trường chứng khoán Việt Nam theo Quyết định 2014/QĐ-TTg năm 2025.
Nâng hạng thị trường chứng khoán là gì?
Nâng hạng thị trường chứng khoán là việc một quốc gia được các tổ chức xếp hạng quốc tế như MSCI, FTSE Russell, S&P Dow Jones đánh giá và nâng lên nhóm thị trường cao hơn, dựa trên các tiêu chí về quy mô, tính minh bạch và khả năng tiếp cận của nhà đầu tư.
Việc được nâng hạng mang ý nghĩa đặc biệt quan trọng: nó thể hiện sự phát triển của thị trường tài chính, khả năng thu hút vốn ngoại và niềm tin của nhà đầu tư quốc tế đối với nền kinh tế.
Hiện nay, thị trường chứng khoán Việt Nam đang được xếp vào nhóm thị trường cận biên (Frontier Market). Mục tiêu của Chính phủ là đưa Việt Nam lên nhóm thị trường mới nổi (Emerging Market), một cột mốc thể hiện bước tiến lớn về minh bạch, thanh khoản và chuẩn mực quốc tế.
Mục tiêu của Đề án Nâng hạng thị trường chứng khoán Việt Nam
Theo Quyết định số 2014/QĐ-TTg năm 2025, Đề án Nâng hạng thị trường chứng khoán Việt Nam hướng đến hai cấp độ mục tiêu: ngắn hạn và dài hạn, trong đó:
Mục tiêu tổng quát
Mục tiêu chung là phát triển thị trường chứng khoán trở thành kênh huy động vốn trung và dài hạn quan trọng cho nền kinh tế, đồng thời tăng cường hội nhập quốc tế, hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường và nâng cao năng lực quản lý Nhà nước.
Mục tiêu cụ thể
- Ngắn hạn (đến năm 2025): Đáp ứng đầy đủ các tiêu chí để được FTSE Russell nâng hạng từ “thị trường cận biên” lên “thị trường mới nổi thứ cấp” và duy trì vị thế này ổn định.
- Dài hạn (đến năm 2030): Phấn đấu được MSCI công nhận là “thị trường mới nổi” và tiến tới “thị trường mới nổi bậc cao” của FTSE Russell.
Nâng hạng không chỉ là thay đổi về danh xưng mà còn tạo nền tảng thu hút vốn đầu tư nước ngoài, nâng cao uy tín quốc gia và thúc đẩy cải cách thể chế, đây là động lực quan trọng để Việt Nam tiến gần hơn với các chuẩn mực quốc tế về thị trường tài chính.
Nhiệm vụ và giải pháp của Đề án Nâng hạng thị trường chứng khoán Việt Nam
Để đạt được các mục tiêu trên, Quyết định 2014/QĐ-TTg đề ra hai nhóm giải pháp trọng tâm: thực hiện mục tiêu ngắn hạn và dài hạn.
Nhóm nhiệm vụ: Giải pháp cho mục tiêu ngắn hạn
Thứ nhất, giải quyết yêu cầu ứng trước tiền mua chứng khoán, nhằm tháo gỡ rào cản về ký quỹ trước khi giao dịch cho nhà đầu tư nước ngoài, vấn đề đang làm giảm tính hấp dẫn của thị trường.
Thứ hai, minh bạch thông tin về tỷ lệ sở hữu nước ngoài tối đa trong các lĩnh vực, đảm bảo tiếp cận thông tin công bằng và minh bạch cho nhà đầu tư quốc tế.
Thứ ba, đơn giản hóa thủ tục đăng ký và mở tài khoản cho nhà đầu tư nước ngoài, giảm thiểu hồ sơ và tạo thuận lợi trong quá trình tiếp cận thị trường Việt Nam.
Thứ tư, triển khai hệ thống giao dịch STP (Straight Through Processing) giữa ngân hàng lưu ký và công ty chứng khoán, đảm bảo luồng thông tin khớp lệnh tự động, hạn chế sai sót thủ công.
Thứ năm, đưa vào cơ chế tài khoản giao dịch tổng (OTA) và nghiên cứu giải pháp ổn định tỷ giá ngoại hối, bảo vệ dòng vốn đầu tư nước ngoài.
Cuối cùng, tăng cường năng lực giám sát của Ủy ban Chứng khoán Nhà nước, đầu tư công nghệ thông tin và nhân sự chuyên môn, đồng thời phối hợp chặt chẽ với Bộ Tài chính, Ngân hàng Nhà nước và Bộ Công an để bảo đảm an ninh và an toàn hệ thống tài chính quốc gia.
Nhóm nhiệm vụ: Giải pháp cho mục tiêu dài hạn
Đối với giai đoạn dài hạn, Việt Nam đặt ra nhiều giải pháp chiến lược nhằm đáp ứng tiêu chí nâng hạng lên nhóm thị trường mới nổi bậc cao:
- Rà soát quy định pháp luật về tỷ lệ sở hữu nước ngoài, từng bước mở rộng giới hạn đầu tư để khuyến khích dòng vốn quốc tế.
- Phát triển hạ tầng thanh toán và bù trừ tiên tiến (CCP), tạo nền tảng cho giao dịch không yêu cầu ký quỹ 100%.
- Cho phép vay, cho vay chứng khoán, bán khống có kiểm soát theo lộ trình, giúp thị trường hoạt động linh hoạt và hiệu quả hơn.
- Phát triển thị trường ngoại hối với các công cụ phòng ngừa rủi ro tỷ giá, đảm bảo ổn định dòng vốn đầu tư gián tiếp.
- Hiện đại hóa hệ thống giao dịch, áp dụng công nghệ mới và đảm bảo tính ổn định, minh bạch của hạ tầng chứng khoán quốc gia.
Song song đó, Nhà nước cũng hướng đến việc đa dạng hóa hàng hóa trên thị trường, phát triển các sản phẩm tài chính mới như trái phiếu xanh, hợp đồng quyền chọn, chứng chỉ quỹ, sản phẩm phái sinh, đáp ứng nhu cầu đa dạng của nhà đầu tư tổ chức và cá nhân.
Nâng cao minh bạch và tính thanh khoản
Một trong những tiêu chí quan trọng nhất mà FTSE Russell và MSCI đánh giá là mức độ minh bạch và khả năng thanh khoản của thị trường. Vì vậy, Đề án nâng hạng đặt trọng tâm vào việc:
- Tăng cường kiểm tra, giám sát chất lượng kiểm toán và công bố thông tin doanh nghiệp niêm yết.
- Áp dụng chuẩn mực báo cáo tài chính quốc tế (IFRS) đối với doanh nghiệp quy mô lớn.
- Thúc đẩy quản trị công ty theo tiêu chuẩn OECD, tăng cường trách nhiệm giải trình và bảo vệ quyền cổ đông.
- Phát triển các nhà tạo lập thị trường để đảm bảo thanh khoản ổn định.
- Đào tạo, phổ biến kiến thức đầu tư cho nhà đầu tư cá nhân, hướng đến phát triển nhà đầu tư tổ chức chuyên nghiệp, yếu tố giúp thị trường phát triển bền vững.
Các yếu tố này không chỉ giúp Việt Nam đạt tiêu chí nâng hạng mà còn tăng niềm tin và thu hút dòng vốn dài hạn từ các quỹ quốc tế.
Nguyên tắc hoạt động của thị trường chứng khoán theo Luật Chứng khoán 2019
Theo Điều 5 Luật Chứng khoán 2019, hoạt động trên thị trường chứng khoán phải tuân thủ các nguyên tắc nền tảng sau:
- Tôn trọng quyền sở hữu và quyền tự do giao dịch, đầu tư của tổ chức, cá nhân.
- Công bằng, công khai, minh bạch trong mọi hoạt động giao dịch.
- Bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của nhà đầu tư.
- Tự chịu trách nhiệm về rủi ro khi đầu tư và giao dịch chứng khoán.
Những nguyên tắc này chính là nền tảng pháp lý vững chắc cho quá trình nâng hạng thị trường chứng khoán Việt Nam và hội nhập với tiêu chuẩn toàn cầu.
Nâng hạng thị trường chứng khoán không chỉ là một cột mốc danh tiếng, mà còn là bước tiến quan trọng để Việt Nam khẳng định vị thế trên bản đồ tài chính quốc tế. Để đạt được mục tiêu này, cần sự phối hợp đồng bộ giữa chính sách Nhà nước, nỗ lực của doanh nghiệp niêm yết, cơ quan quản lý và nhà đầu tư.
Nếu doanh nghiệp hoặc nhà đầu tư nước ngoài cần tư vấn pháp lý chuyên sâu về quy định chứng khoán, tỷ lệ sở hữu nước ngoài, niêm yết hoặc đầu tư gián tiếp tại Việt Nam, hãy liên hệ đến: Văn phòng luật sư GV Lawyers – công ty luật Việt Nam uy tín.
