Hoạt động thương mại luôn tiềm ẩn khả năng phát sinh tranh chấp, đòi hỏi một cơ chế giải quyết vừa hiệu quả vừa đảm bảo bí mật kinh doanh. “Luật trọng tài thương mại là gì” trở thành câu hỏi quan trọng đối với nhiều doanh nghiệp muốn chủ động bảo vệ quyền lợi hợp pháp. Với cơ chế nhanh gọn, linh hoạt và có tính chuyên môn cao, trọng tài thương mại ngày càng được xem là giải pháp tối ưu thay thế cho tòa án. Bài viết dưới đây sẽ phân tích khái niệm, hình thức thỏa thuận cũng như những trường hợp thỏa thuận trọng tài vô hiệu. Dưới đây là bài viết tham khảo để bạn đọc có thể nắm thêm được thông tin cần thiết:
Luật trọng tài thương mại là gì?
Luật trọng tài thương mại là hệ thống quy định của Nhà nước về việc giải quyết tranh chấp thương mại thông qua trọng tài thay vì tòa án. Theo Điều 2 Luật Trọng tài thương mại 2010, trọng tài có thẩm quyền giải quyết ba nhóm tranh chấp:
- Tranh chấp giữa các bên phát sinh từ hoạt động thương mại.
- Tranh chấp giữa các bên trong đó ít nhất một bên có hoạt động thương mại.
- Các tranh chấp khác mà pháp luật quy định được giải quyết bằng trọng tài.
Ưu điểm của phương thức này là:
- Thủ tục nhanh chóng hơn so với tòa án.
- Giữ bí mật kinh doanh và uy tín của doanh nghiệp.
- Các bên được tự do lựa chọn trọng tài viên có chuyên môn phù hợp.
Đây cũng chính là lý do tại sao nhiều doanh nghiệp tìm đến công ty luật GV Lawyers để được tư vấn, xây dựng thỏa thuận trọng tài ngay từ đầu, tránh rủi ro pháp lý về sau.
Hình thức thỏa thuận trọng tài thương mại
Muốn giải quyết tranh chấp tại trọng tài, các bên phải có thỏa thuận trọng tài hợp pháp. Theo Điều 16 Luật Trọng tài thương mại 2010, thỏa thuận này bắt buộc phải được lập thành văn bản.
Các hình thức thỏa thuận hợp lệ bao gồm:
- Điều khoản trọng tài trong hợp đồng chính.
- Thỏa thuận riêng bằng văn bản sau khi hợp đồng được ký kết.
- Thỏa thuận qua fax, telex, email, telegram hoặc các phương tiện điện tử khác được pháp luật công nhận.
- Trao đổi văn bản giữa các bên thể hiện rõ ràng ý chí lựa chọn trọng tài.
- Văn bản do luật sư, công chứng viên hoặc tổ chức có thẩm quyền ghi chép lại theo yêu cầu.
- Dẫn chiếu trong hợp đồng, điều lệ, chứng từ giao dịch có quy định về trọng tài.
- Trường hợp một bên đưa ra đơn kiện, bản tự bảo vệ và bên kia không phủ nhận sự tồn tại của thỏa thuận trọng tài.
Như vậy, để tránh tranh chấp về thẩm quyền, doanh nghiệp cần soạn thảo thỏa thuận trọng tài cẩn thận và rõ ràng. Nhiều khách hàng đã lựa chọn GV Lawyers, công ty luật Việt Nam để được hỗ trợ soạn thảo và rà soát hợp đồng chặt chẽ ngay từ giai đoạn đầu.
Các trường hợp thỏa thuận trọng tài vô hiệu
Không phải mọi thỏa thuận trọng tài đều có giá trị pháp lý. Theo Điều 18 Luật Trọng tài thương mại 2010, một số trường hợp thỏa thuận trọng tài sẽ bị coi là vô hiệu, cụ thể:
Tranh chấp không thuộc thẩm quyền của trọng tài
Nếu thỏa thuận trọng tài được lập để giải quyết tranh chấp ngoài phạm vi quy định tại Điều 2, thì thỏa thuận này vô hiệu. Ví dụ, tranh chấp trong lĩnh vực lao động cá nhân thường thuộc thẩm quyền của tòa án, không thuộc trọng tài.
Người xác lập không có thẩm quyền
Trường hợp người ký kết thỏa thuận không phải là đại diện theo pháp luật, không được ủy quyền hợp pháp hoặc vượt quá phạm vi ủy quyền thì thỏa thuận trọng tài vô hiệu.
Tuy nhiên, nếu sau đó người có thẩm quyền biết và không phản đối thì thỏa thuận vẫn có giá trị.
Người xác lập không có năng lực hành vi dân sự
Thỏa thuận trọng tài vô hiệu khi được xác lập bởi người chưa thành niên, mất năng lực hành vi dân sự hoặc bị hạn chế năng lực hành vi dân sự. Tòa án cần có tài liệu chứng minh như giấy tờ hộ tịch, kết luận y tế hoặc quyết định của tòa để xác định.
Hình thức thỏa thuận không phù hợp
Nếu thỏa thuận không được xác lập bằng văn bản hoặc bằng các hình thức hợp pháp theo Điều 16 Luật Trọng tài thương mại 2010, thì mặc nhiên vô hiệu.
Thỏa thuận bị lừa dối, đe dọa, cưỡng ép
Một trong các bên bị tác động trái pháp luật khi ký thỏa thuận trọng tài và có yêu cầu tuyên bố vô hiệu thì thỏa thuận sẽ không còn giá trị.
Thỏa thuận vi phạm điều cấm của pháp luật
Theo Điều 128 Bộ luật dân sự 2015, các giao dịch vi phạm điều cấm của luật đều bị vô hiệu, bao gồm cả thỏa thuận trọng tài.
Dịch vụ tư vấn trọng tài thương mại tại GV Lawyers
Global Vietnam Lawyers (GV Lawyers) là một trong những công ty luật Việt Nam chuyên sâu trong lĩnh vực giải quyết tranh chấp bằng trọng tài và tòa án. Với đội ngũ luật sư giàu kinh nghiệm, GV Lawyers cung cấp dịch vụ:
- Soạn thảo, rà soát hợp đồng thương mại với điều khoản trọng tài chặt chẽ.
- Tư vấn chiến lược giải quyết tranh chấp phù hợp với lợi ích doanh nghiệp.
- Đại diện khách hàng tại Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam (VIAC) và các tổ chức trọng tài khác.
- Hỗ trợ đàm phán, thương lượng để đạt thỏa thuận nhanh chóng, giảm thiểu chi phí.
Với phương châm “Đồng hành cùng doanh nghiệp giải quyết tận gốc tranh chấp”, GV Lawyers đã và đang là lựa chọn tin cậy của nhiều tập đoàn, công ty trong và ngoài nước.
Có thể thấy, trọng tài thương mại là một công cụ pháp lý quan trọng giúp doanh nghiệp giải quyết tranh chấp nhanh chóng và hiệu quả. Tuy nhiên, để thỏa thuận trọng tài có hiệu lực và bảo vệ tối đa quyền lợi, doanh nghiệp nên nhờ đến sự tư vấn chuyên nghiệp của GV Lawyers, văn phòng luật sư hàng đầu tại Việt Nam.
Việc am hiểu và áp dụng đúng quy định sẽ giúp doanh nghiệp giảm thiểu rủi ro, tiết kiệm chi phí và củng cố niềm tin đối tác trong hoạt động thương mại.
Liên hệ để nhận được tư vấn nhanh chóng:
Hotline: 028 3622 3555
Website: www.gvlawyers.com.vn
