Với nền kinh tế hiện nay, tiêu chuẩn ESG tại Việt Nam đã trở thành xu hướng thiết yếu đối với nhiều doanh nghiệp, đặc biệt là các doanh nghiệp niêm yết, doanh nghiệp FDI và tổ chức có yêu cầu minh bạch cao.
Từ năm 2023–2025, Chính phủ Việt Nam liên tục ban hành các quy định liên quan đến kinh tế xanh, phát triển bền vững, trách nhiệm xã hội và quản trị doanh nghiệp, đưa Tiêu chuẩn ESG tại Việt Nam trở thành một tiêu chí đánh giá năng lực tăng trưởng dài hạn.
Với góc nhìn Tư vấn pháp lý doanh nghiệp, ESG không chỉ là bộ nguyên tắc mà còn là hệ thống nghĩa vụ pháp lý doanh nghiệp phải thực thi để tránh rủi ro pháp lý, rủi ro tài chính và rủi ro vận hành.
Tiêu chuẩn ESG tại Việt Nam là gì? Ba trụ cột quan trọng của tiêu chuẩn ESG
ESG là hệ thống tiêu chí đánh giá mức độ phát triển bền vững của doanh nghiệp, gồm ba yếu tố:
E – Environmental (Môi trường)
Doanh nghiệp cần chứng minh quá trình vận hành thân thiện với môi trường, bao gồm:
- Quản lý chất thải, khí thải
- Sử dụng năng lượng hiệu quả
- Tiết kiệm tài nguyên
- Tuân thủ luật bảo vệ môi trường (Luật BVMT 2020, Nghị định 08/2022/NĐ-CP…)
- Kế hoạch giảm phát thải carbon theo lộ trình Net Zero 2050 của Việt Nam
Trong nhiều ngành sản xuất, chế biến, yếu tố môi trường là nghĩa vụ pháp lý quan trọng nhất để tránh xử phạt và ngừng hoạt động.
S – Social (Xã hội)
Bao gồm trách nhiệm doanh nghiệp với nhân sự, cộng đồng và khách hàng:
- Tuân thủ Bộ luật Lao động 2019
- Bảo đảm an toàn lao động
- Chính sách phúc lợi, bảo hiểm
- Minh bạch trong đối xử và tuyển dụng
- Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng
- Hoạt động cộng đồng, trách nhiệm xã hội (CSR)
G – Governance (Quản trị doanh nghiệp)
Bao gồm các vấn đề:
- Quản trị nội bộ minh bạch, tách bạch chức năng
- Kiểm soát nội bộ, kiểm toán
- Chống tham nhũng, xung đột lợi ích
- Bảo vệ cổ đông thiểu số
- Công bố thông tin và báo cáo đúng hạn
Đây là yếu tố quyết định mức độ minh bạch và uy tín của doanh nghiệp trước nhà đầu tư.
Hiện trạng áp dụng tiêu chuẩn ESG tại Việt Nam
Tại Việt Nam, ESG đã trở thành xu hướng thiết yếu, không còn là lựa chọn tự nguyện. Một số điểm nổi bật:
Quy định pháp lý liên quan đến ESG
Một số quy định và nghị định có liên quan:
- Luật Bảo vệ môi trường 2020: quy định đánh giá tác động môi trường, quản lý chất thải, khí thải.
- Luật Chứng khoán 2019 & Nghị định 155/2020/NĐ-CP: yêu cầu doanh nghiệp niêm yết thực hiện báo cáo phát triển bền vững.
- Nghị định 08/2022/NĐ-CP và Thông tư hướng dẫn về khí thải carbon.
- Chiến lược quốc gia về tăng trưởng xanh 2021–2030.
- Quy định về bình đẳng giới, lao động, an toàn lao động (BLLĐ 2019).
- Chuẩn mực quản trị công ty theo Thông tư 96/2020/TT-BTC.
Đối tượng cần tuân thủ ESG
- Doanh nghiệp niêm yết
- Doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài
- Tập đoàn đa ngành
- Doanh nghiệp sản xuất có nguy cơ tác động môi trường
- Doanh nghiệp xuất khẩu vào EU, Mỹ, Nhật Bản (bị yêu cầu bởi đối tác quốc tế)
Lợi ích trực tiếp khi triển khai tiêu chuẩn ESG tại Việt Nam
- Dễ dàng tiếp cận vốn từ quỹ đầu tư xanh
- Tăng uy tín thương hiệu
- Giảm rủi ro pháp lý
- Tối ưu quy trình vận hành
- Phát triển bền vững và ổn định dài hạn
- Tăng niềm tin của khách hàng và đối tác quốc tế
Các tiêu chuẩn ESG quốc tế ảnh hưởng đến Việt Nam
Doanh nghiệp Việt Nam thường áp dụng các bộ tiêu chuẩn quốc tế gồm:
- GRI – Global Reporting Initiative: Được dùng phổ biến nhất để xây dựng báo cáo phát triển bền vững.
- SASB – Sustainability Accounting Standards Board: Áp dụng cho doanh nghiệp hướng đến thị trường Mỹ.
- TCFD – Task Force on Climate-related Financial Disclosures: Tiêu chuẩn quản lý rủi ro khí hậu, được EU và nhiều đối tác quốc tế yêu cầu.
- ISO 14001, ISO 45001, ISO 26000: Hệ thống quản lý môi trường, an toàn lao động và trách nhiệm xã hội.
Doanh nghiệp Việt Nam cần làm gì để đáp ứng tiêu chuẩn ESG?
Dưới góc độ Tư vấn pháp lý doanh nghiệp, để triển khai ESG doanh nghiệp cần tuân thủ 6 bước cơ bản sau:
Bước 1: Đánh giá hiện trạng pháp lý
- Kiểm tra mức độ tuân thủ luật môi trường, lao động, quản trị
- Rà soát hợp đồng, quy chế nội bộ
- Kiểm tra rủi ro pháp lý tiềm ẩn
Bước 2: Xây dựng bộ chỉ số ESG nội bộ
Bao gồm các chỉ tiêu về:
- Phát thải khí CO2
- Sử dụng năng lượng
- An toàn lao động
- Tỷ lệ lao động nữ
- Minh bạch tài chính
Bước 3: Thiết lập quy trình quản trị ESG
- Xây dựng bộ quy chế
- Phân công trách nhiệm
- Thành lập Ban ESG nội bộ
Bước 4: Tích hợp ESG vào hoạt động kinh doanh
- Thay đổi quy trình sản xuất
- Áp dụng công nghệ sạch
- Chính sách phát triển nhân sự bền vững
Bước 5: Lập báo cáo ESG / Báo cáo phát triển bền vững
Báo cáo thường gồm:
- Nội dung môi trường
- Nội dung xã hội
- Nội dung quản trị
- Mục tiêu và kế hoạch 3–5 năm
Bước 6: Tư vấn pháp lý doanh nghiệp đồng hành dài hạn
Để tránh rủi ro pháp lý, doanh nghiệp nên làm việc với đơn vị tư vấn có chuyên môn về:
- Luật môi trường
- Luật doanh nghiệp
- Quản trị công ty
- Báo cáo bền vững theo chuẩn quốc tế
Vì sao doanh nghiệp cần sự hỗ trợ của luật sư trong triển khai ESG?
Triển khai ESG liên quan đến hệ thống luật phức tạp, bao gồm cả luật Việt Nam và tiêu chuẩn quốc tế. Do đó, doanh nghiệp tự thực hiện thường gặp các khó khăn như:
- Không biết bộ tiêu chuẩn nào phù hợp
- Báo cáo ESG không tuân thủ pháp luật
- Vi phạm môi trường dẫn đến xử phạt hành chính
- Thiếu chứng cứ chứng minh việc tuân thủ (dễ bị đối tác đánh giá thấp)
- Không đáp ứng yêu cầu kiểm toán hoặc thẩm định của nhà đầu tư
Một đơn vị Tư vấn pháp lý doanh nghiệp chuyên nghiệp sẽ giúp doanh nghiệp:
- Đánh giá toàn diện theo tiêu chuẩn ESG
- Xây dựng báo cáo phát triển bền vững đạt chuẩn
- Rà soát rủi ro pháp lý
- Tối ưu mô hình quản trị doanh nghiệp
- Tư vấn chiến lược ESG dài hạn
Global Vietnam Lawyers (GV Lawyers) – Đơn vị tư vấn ESG và pháp lý doanh nghiệp hàng đầu Việt Nam
Khi nhắc đến tư vấn ESG theo góc độ pháp lý, công ty luật GV Lawyers là lựa chọn hàng đầu cho doanh nghiệp bởi:
Kinh nghiệm hơn 15 năm tư vấn doanh nghiệp và phát triển bền vững
GV Lawyers đã đồng hành cùng nhiều tập đoàn, công ty niêm yết, doanh nghiệp FDI trong quá trình xây dựng mô hình quản trị ESG.
Đội ngũ luật sư am hiểu pháp luật Việt Nam và tiêu chuẩn quốc tế
Nhiều luật sư từng tham gia:
- Dự án chuyển đổi xanh
- Báo cáo ESG của doanh nghiệp niêm yết
- Tư vấn pháp lý doanh nghiệp FDI
Quy trình tư vấn chuyên nghiệp, tiết kiệm thời gian và chi phí
Hỗ trợ từ giai đoạn khảo sát, lập kế hoạch đến đào tạo nội bộ.
Tiêu chuẩn ESG tại Việt Nam đang dần trở thành xu hướng thiết yếu đối với hầu hết các doanh nghiệp. Việc nắm rõ quy định pháp lý, tiêu chuẩn quốc tế và quy trình triển khai ESG là yếu tố quyết định năng lực cạnh tranh trong giai đoạn phát triển bền vững.
Nếu doanh nghiệp cần được hỗ trợ chuyên sâu hoặc tư vấn chi tiết hơn, hãy liên hệ văn phòng luật sư GV Lawyers – công ty luật Việt Nam hàng đầu trong lĩnh vực Tư vấn pháp lý doanh nghiệp để được đồng hành một cách chuyên nghiệp và hiệu quả.
