Gần đây, Bộ Tư pháp Việt Nam đã trình bày đề xuất bỏ công chứng, chứng thực bắt buộc với 8 loại giao dịch. Theo đó 8 loại giao dịch từ bắt buộc công chứng, chứng thực sang hình thức tự nguyện, theo yêu cầu. Đề xuất này được đưa ra tại buổi làm việc do Phan Chí Hiếu — Thứ trưởng Bộ Tư pháp chủ trì vào ngày 18/11/2025.
Nếu được thông qua, đây sẽ là một bước tiến lớn trong công cuộc đơn giản hóa thủ tục hành chính, đẩy mạnh môi trường giao dịch linh hoạt hơn, phù hợp với xu hướng số hóa và phát triển đô thị, đặc biệt có lợi cho người dân, doanh nghiệp và các tổ chức có nhu cầu thực hiện giao dịch dân sự, kinh doanh, thừa kế, ủy quyền, v.v. Hãy cùng xem qua bài viết tham khảo dưới đây.
Đề xuất bỏ công chứng, chứng thực bắt buộc với 8 loại giao dịch.
Theo danh sách được Tổ công tác Bộ Tư pháp trình bày, 8 loại giao dịch được đề xuất chuyển sang hình thức công chứng/chứng thực tự nguyện, theo yêu cầu gồm:
- Văn bản ủy quyền đại diện kháng cáo bản án, quyết định của tòa án trong vụ việc dân sự.
- Giấy tờ về mua bán hoặc nhận tặng cho, đổi, nhận thừa kế nhà ở đối với các giao dịch phát sinh trước ngày 01/07/2006.
- Văn bản thỏa thuận về việc mang thai hộ.
- Hợp đồng cho thuê doanh nghiệp tư nhân.
- Văn bản ủy quyền đại diện kháng cáo bản án, quyết định của tòa án cấp sơ thẩm trong vụ việc hành chính.
- Văn bản ủy quyền của người có tên trong hợp đồng thuê nhà ở (khi người đó đã xuất cảnh ra nước ngoài) cho các thành viên khác đứng tên mua nhà ở trong hồ sơ đề nghị bán nhà cũ thuộc tài sản công.
- Văn bản ủy quyền thực hiện quyền khiếu nại.
- Hợp đồng chuyển nhượng do Văn phòng Thừa phát lại thực hiện.
Những giao dịch này, theo đề xuất, vẫn có giá trị pháp lý nếu các bên tự lập văn bản mà không bắt buộc công chứng/chứng thực; hoặc nếu muốn, các bên vẫn có thể lựa chọn công chứng để đảm bảo mức độ an toàn pháp lý cao hơn.
Vì sao Bộ Tư pháp đề xuất như vậy? Những lợi ích & quan điểm
✅ Đơn giản hóa thủ tục giảm chi phí, tăng linh hoạt
Việc bỏ yêu cầu công chứng/chứng thực bắt buộc sẽ giúp người dân và doanh nghiệp dễ dàng thực hiện giao dịch, giảm thời gian, chi phí đặc biệt với các giao dịch nhỏ, giao dịch không phức tạp, hoặc các giao dịch chỉ liên quan đến ủy quyền, giấy tờ nội bộ.
✅ Hợp với xu hướng số hóa, chuyển đổi số
Việc chuyển nhiều thủ tục sang tự nguyện công chứng, kết hợp với việc phát triển công chứng/chứng thực điện tử giúp tận dụng dữ liệu số, căn cước/căn cước công dân điện tử, cơ sở dữ liệu quốc gia tạo thuận lợi hơn, giảm phụ thuộc vào giấy tờ giấy, sao y.
✅ Giảm áp lực lên hệ thống công chứng, chứng thực
Hạn chế “bắt buộc cho mọi giao dịch” giúp giảm tải cho các văn phòng công chứng, cơ quan chứng thực, đồng thời tránh tình trạng ùn tắc hồ sơ, chờ lâu cải thiện hiệu suất, tiết kiệm nguồn lực xã hội.
⚠️ Nhưng vẫn cần cân nhắc – rủi ro pháp lý nếu bỏ bắt buộc
Một số giao dịch dù nằm trong 8 loại đề xuất nếu không công chứng/chứng thực vẫn có thể phát sinh vấn đề xác thực, tranh chấp, nhất là với ủy quyền, thừa kế, mang thai hộ, ủy quyền khiếu nại/kháng cáo các bộ luật tố tụng hiện vẫn yêu cầu tính hợp pháp, xác thực rõ ràng.
Chính vì vậy, dù đề xuất có linh hoạt hơn, nhiều bên vẫn nên cân nhắc việc tiếp tục dùng công chứng/chứng thực đặc biệt với tài sản lớn, giao dịch quan trọng, hoặc khi pháp lý phức tạp nhằm bảo đảm an toàn pháp lý tối đa.
Ý nghĩa với doanh nghiệp và vai trò của công ty luật
Nếu đề xuất bỏ công chứng, chứng thực bắt buộc với 8 loại giao dịch được thông qua, doanh nghiệp nhất là các doanh nghiệp nhỏ, doanh nghiệp tư nhân, start-up, doanh nghiệp có giao dịch nội bộ hoặc ủy quyền sẽ thuận tiện hơn rất nhiều khi xử lý thủ tục, giảm chi phí, thời gian…
Tuy nhiên, để phòng tránh rủi ro pháp lý, đặc biệt khi giao dịch phức tạp, liên quan quyền lợi lớn, hoặc trong bối cảnh giao dịch số, doanh nghiệp nên:
- Tham vấn với một công ty luật uy tín để rà soát văn bản, hợp đồng.
- Đảm bảo soạn thảo rõ ràng, minh bạch, có chứng cứ xác thực nếu cần, vẫn nên chọn công chứng/chứng thực.
Trong số các công ty luật Việt Nam hiện có, GV Lawyers là một trong những đơn vị có chuyên môn sâu về pháp luật dân sự, doanh nghiệp, có kinh nghiệm hỗ trợ khách hàng xây dựng hợp đồng, văn bản ủy quyền, giao dịch, chuyển nhượng, phù hợp để doanh nghiệp liên hệ khi cần tư vấn pháp lý, rà soát hợp đồng hay đại diện khi phát sinh tranh chấp.
Vì vậy nếu cá nhân hay doanh nghiệp có nhu cầu tư vấn, rà soát hợp đồng, thực hiện giao dịch trong danh mục 8 loại đề xuất hoặc cần bảo đảm tính pháp lý cao, đừng ngần ngại liên hệ công ty luật GV Lawyers để được hỗ trợ chuyên nghiệp, chính xác và hiệu quả.
