.gv-article-body{font-size:16px;line-height:1.8;color:#2b2b2b}.gv-article-body p,.gv-article-body li{font-size:16px!important;line-height:1.8!important;margin:0 0 20px!important;color:#2b2b2b;font-weight:400;text-align:justify}.gv-article-body ul,.gv-article-body ol{margin:0 0 24px!important;padding-left:22px}.gv-article-body li{margin-bottom:10px!important}.gv-article-body li:last-child{margin-bottom:0!important}.gv-article-body h2{font-size:26px!important;line-height:1.35!important;font-weight:700;color:#1f1f1f;margin:44px 0 18px!important}.gv-article-body > p:first-child,.gv-article-body > h2:first-child{margin-top:0!important}.gv-article-body a{color:#E02050;text-decoration:underline}.gv-article-body a:hover{color:#b81842}.gv-article-body p.gv-img{margin:32px 0!important;text-align:center!important}.gv-article-body p.gv-img img{border-radius:8px;max-width:100%;height:auto}.gv-article-body .gv-disclaimer{margin-top:36px;padding-top:18px;border-top:1px solid #e5e1da;font-size:14.5px;line-height:1.7;color:#767676}.gv-faq{margin:8px 0 20px}.gv-faq details.gv-faq-i{border:1px solid #f0d6dc;border-radius:10px;margin:0 0 12px;background:#fff}.gv-faq details summary{position:relative;list-style:none;cursor:pointer;padding:16px 48px 16px 18px;font-weight:600;color:#2b2b2b;line-height:1.5;transition:background .15s,color .15s;font-size:16px}.gv-faq details summary::-webkit-details-marker{display:none}.gv-faq details summary::after{content:”+”;position:absolute;right:18px;top:50%;transform:translateY(-50%);font-size:26px;font-weight:400;color:#E02050;line-height:1}.gv-faq details[open] summary::after{content:”–”}.gv-faq details[open] summary{border-bottom:1px solid #f7eef0}.gv-faq details summary:hover{color:#E02050;background:#fdf4f6}.gv-faq details summary:focus-visible{outline:2px solid #E02050;outline-offset:2px}.gv-faq .gv-faq-a{padding:6px 18px 18px;color:#2b2b2b;text-align:justify;font-size:16px;line-height:1.8}.gv-faq .gv-faq-a p{margin:0 0 12px!important;font-size:16px!important;line-height:1.8!important}.gv-faq .gv-faq-a p:last-child{margin:0}.gv-article-body table{width:100%;border-collapse:collapse;margin:0 0 28px;font-size:15px}.gv-article-body th,.gv-article-body td{border:1px solid #e5e1da;padding:10px 12px;text-align:left;vertical-align:top;line-height:1.6}.gv-article-body th{background:#fdf4f6;font-weight:700}
Quyền phân phối của doanh nghiệp có vốn nước ngoài là quyền trực tiếp bán buôn, bán lẻ, làm đại lý bán hàng và nhượng quyền thương mại tại Việt Nam. Quyền này nằm trong nhóm hoạt động mua bán hàng hóa, cùng với quyền xuất khẩu và quyền nhập khẩu. Phạm vi quyền được xác định theo Nghị định 342/2026/NĐ-CP, có hiệu lực từ ngày 18/10/2026, và theo cam kết trong các điều ước quốc tế. Bán lẻ và một số hàng hóa đặc thù phải có giấy phép kinh doanh trước khi thực hiện.
Bài viết của Global Vietnam Lawyers (GV Lawyers) tập trung vào phạm vi quyền và vai trò của giấy phép, không đi sâu vào thủ tục xin phép.
Quyền Phân Phối Của Doanh Nghiệp Có Vốn Nước Ngoài Gồm Gì?
Nghị định 342/2026/NĐ-CP thay thế Nghị định 09/2018/NĐ-CP và bãi bỏ Điều 36 Nghị định 146/2025/NĐ-CP. Văn bản chia hoạt động mua bán hàng hóa của tổ chức kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài thành ba quyền.
| Quyền | Doanh nghiệp được làm gì | Giới hạn chính |
|---|---|---|
| Quyền xuất khẩu | Mua hàng tại Việt Nam để xuất khẩu và đứng tên trên tờ khai xuất khẩu. Hàng gồm hàng mua tại Việt Nam, hàng đặt gia công tại Việt Nam và hàng nhập khẩu hợp pháp | Không xuất khẩu hàng cấm, hàng tạm ngừng xuất khẩu hoặc hàng không được quyền xuất khẩu theo điều ước. Hàng cấp phép hoặc có điều kiện phải đủ giấy phép, điều kiện |
| Quyền nhập khẩu | Nhập khẩu hàng từ nước ngoài để bán cho thương nhân có quyền phân phối loại hàng đó, đứng tên trên tờ khai nhập khẩu | Cùng cơ chế về danh mục cấm, tạm ngừng và hạn chế. Không bao gồm quyền tổ chức hoặc tham gia hệ thống phân phối hàng hóa tại Việt Nam |
| Quyền phân phối | Bán buôn và bán lẻ hàng hóa sản xuất, gia công tại Việt Nam và hàng nhập khẩu hợp pháp | Bán lẻ cần giấy phép. Hàng đặc thù có cơ chế riêng. Ngành, nghề có điều kiện phải đủ điều kiện chuyên ngành |

Nghị định phân biệt hai hình thức phân phối. Bán buôn là bán hàng cho thương nhân bán buôn, thương nhân bán lẻ và thương nhân, tổ chức khác. Bán lẻ là bán hàng cho cá nhân, hộ gia đình hoặc tổ chức để dùng vào mục đích tiêu dùng. Hoạt động đại lý được xếp vào hình thức tương ứng.
Khái niệm hàng hóa cũng bị giới hạn: đó là động sản thuộc phạm vi cam kết của Việt Nam trong các điều ước quốc tế. Vì vậy, quyền phân phối của doanh nghiệp có vốn nước ngoài luôn phải đọc cùng cam kết quốc tế.
Khác Biệt So Với Doanh Nghiệp Trong Nước
Nguyên tắc chung nằm ở Luật Đầu tư số 143/2025/QH15 và Nghị định 96/2026/NĐ-CP. Nhà đầu tư nước ngoài được tiếp cận thị trường như nhà đầu tư trong nước, trừ ngành, nghề thuộc Phụ lục I của Nghị định 96/2026/NĐ-CP. Khác biệt thực tế nằm ở bốn điểm.
- Danh mục hạn chế tiếp cận thị trường. Kinh doanh chuyển khẩu và tạm nhập tái xuất thuộc nhóm chưa được tiếp cận. Hoạt động mua bán hàng hóa của nhà cung cấp dịch vụ nước ngoài tại Việt Nam thuộc nhóm tiếp cận có điều kiện;
- Danh mục hàng hóa không được thực hiện quyền. Phụ lục I còn nêu việc thực hiện quyền xuất khẩu, nhập khẩu, phân phối đối với nhóm hàng mà nhà đầu tư nước ngoài không được thực hiện;
- Lựa chọn điều ước. Nhà đầu tư thuộc nhiều điều ước được chọn một điều ước áp dụng cho mọi ngành, nghề, rồi thực hiện quyền và nghĩa vụ theo toàn bộ điều ước đó;
- Cơ chế cấp phép riêng. Nghị định 342/2026/NĐ-CP đặt ra giấy phép kinh doanh và giấy phép lập cơ sở bán lẻ cho nhà đầu tư nước ngoài và tổ chức kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài.
Danh mục ngành nghề kinh doanh có điều kiện đối với nhà đầu tư nước ngoài cần được đối chiếu cùng các điểm trên.
Hạn Chế Theo Điều Ước Và Với Hàng Hóa Đặc Thù
Khi điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên quy định khác Nghị định 342/2026/NĐ-CP, điều ước được áp dụng. Cam kết trong WTO hay CPTPP vì thế có thể quyết định hàng nào được xuất khẩu, nhập khẩu hoặc phân phối. Bộ Công Thương có trách nhiệm công khai nội dung cam kết của Việt Nam.

Nghị định nêu riêng các nhóm hàng Việt Nam chưa cam kết mở cửa thị trường. Mỗi nhóm có điều kiện xem xét khác nhau:
- Dầu bôi trơn, mỡ bôi trơn có nguồn gốc từ dầu mỏ: quyền nhập khẩu và bán buôn được xem xét khi doanh nghiệp có dự án sản xuất dầu bôi trơn tại Việt Nam. Trường hợp khác là có dự án sản xuất, hoặc được phép phân phối, máy móc và hàng hóa dùng dầu bôi trơn;
- Gạo, đường, vật phẩm đã ghi hình, sách, báo, tạp chí: quyền bán lẻ chỉ được xem xét khi doanh nghiệp đã có giấy phép lập cơ sở bán lẻ dạng cửa hàng tiện lợi, siêu thị mini hoặc siêu thị, và chỉ bán tại các cơ sở đó.
Nhà đầu tư thuộc nước chưa có điều ước với cam kết mở cửa còn chịu bước lấy ý kiến an ninh quốc gia của Bộ Công an và Bộ Quốc phòng trong một số trường hợp.
Giấy Phép Kinh Doanh Có Vai Trò Gì Với Quyền Phân Phối?
Có quyền theo luật chưa có nghĩa là được thực hiện ngay. Hoạt động không thuộc diện cấp giấy phép kinh doanh được thực hiện sau khi đăng ký tại giấy tờ do cơ quan có thẩm quyền cấp theo Luật Đầu tư và Luật Doanh nghiệp. Hoạt động thuộc diện cấp phép phải có giấy phép trước.
| Hoạt động | Giấy tờ cần có |
|---|---|
| Xuất khẩu, nhập khẩu, bán buôn hàng thông thường | Đăng ký hoạt động trong giấy tờ đầu tư, doanh nghiệp. Không cần giấy phép kinh doanh |
| Bán lẻ hàng hóa (trừ hàng đặc thù) | Giấy phép kinh doanh, sau đó giấy phép lập cơ sở bán lẻ cho từng cơ sở |
| Nhập khẩu và bán buôn dầu bôi trơn, mỡ bôi trơn từ dầu mỏ | Giấy phép kinh doanh |
| Bán lẻ gạo, đường, vật phẩm đã ghi hình, sách, báo, tạp chí | Giấy phép kinh doanh và giấy phép lập cơ sở bán lẻ loại cửa hàng tiện lợi, siêu thị mini, siêu thị |
| Dịch vụ liên quan trực tiếp, như logistics, xúc tiến thương mại, trung gian thương mại | Giấy phép kinh doanh, trừ phân ngành logistics Việt Nam đã cam kết mở cửa |

Vì vậy, việc có ngành bán lẻ trong đăng ký doanh nghiệp FDI chưa đủ để mở cửa hàng. Giấy phép kinh doanh là điều kiện để bán lẻ, và mỗi cơ sở bán lẻ cần giấy phép riêng.
Điều Kiện Và Nghĩa Vụ Sau Khi Có Quyền
Nhà đầu tư thuộc nước có điều ước với cam kết mở cửa phải đáp ứng điều kiện tiếp cận thị trường của điều ước đã chọn, và duy trì điều kiện này trong suốt quá trình kinh doanh. Tổ chức kinh tế đã thành lập từ một năm trở lên không được còn nợ thuế quá hạn khi nộp hồ sơ.
Nhà đầu tư không thuộc điều ước có cam kết phải đáp ứng thêm hai tiêu chí. Đó là phù hợp pháp luật chuyên ngành và phù hợp mức độ cạnh tranh của doanh nghiệp trong nước cùng lĩnh vực trong một năm trước ngày nộp hồ sơ.
Sau khi được cấp phép, doanh nghiệp báo cáo hai lần mỗi năm, trước ngày 15/01 và trước ngày 15/7. Giấy phép có thể bị thu hồi nếu không báo cáo định kỳ trong 24 tháng liên tiếp hoặc bị xử phạt vi phạm hành chính ba lần liên tiếp trong 12 tháng.
Sai Lầm Thường Gặp Khi Thực Hiện Quyền Phân Phối
- Cho rằng ngành, nghề đã ghi trong giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp thì được bán lẻ ngay;
- Nhập khẩu hàng rồi bán trực tiếp cho người tiêu dùng, trong khi quyền nhập khẩu chỉ cho phép bán cho thương nhân có quyền phân phối;
- Áp dụng hướng dẫn theo Nghị định 09/2018/NĐ-CP, vốn chỉ còn áp dụng cho hồ sơ đã được tiếp nhận trước ngày 18/10/2026.
Cơ Sở Pháp Lý
- Nghị định 342/2026/NĐ-CP ngày 03/9/2026 về mua bán hàng hóa của nhà đầu tư nước ngoài, có hiệu lực từ ngày 18/10/2026, thay thế Nghị định 09/2018/NĐ-CP;
- Luật Đầu tư số 143/2025/QH15 ngày 11/12/2025, có hiệu lực từ ngày 01/3/2026 (Điều 8, Điều 20);
- Nghị định 96/2026/NĐ-CP ngày 31/3/2026 hướng dẫn Luật Đầu tư (Điều 17, Phụ lục I);
- Luật Thương mại số 36/2005/QH11 và Luật Quản lý ngoại thương số 05/2017/QH14, là căn cứ ban hành Nghị định 342/2026/NĐ-CP.

Câu Hỏi Thường Gặp
Quyền phân phối của doanh nghiệp có vốn nước ngoài có bao gồm bán lẻ không?
Có. Quyền phân phối gồm cả bán buôn và bán lẻ. Tuy nhiên, bán lẻ phải có giấy phép kinh doanh, và mỗi cơ sở bán lẻ cần thêm giấy phép lập cơ sở bán lẻ.
Doanh nghiệp có vốn nước ngoài nhập khẩu hàng có được bán thẳng cho người tiêu dùng không?
Không chỉ dựa vào quyền nhập khẩu. Quyền này cho phép bán hàng cho thương nhân có quyền phân phối. Muốn bán cho người tiêu dùng, doanh nghiệp phải có quyền bán lẻ và giấy phép tương ứng.
Những hàng hóa nào bị quản lý riêng khi phân phối?
Nghị định 342/2026/NĐ-CP nêu dầu bôi trơn, mỡ bôi trơn có nguồn gốc từ dầu mỏ, gạo, đường, vật phẩm đã ghi hình, sách, báo và tạp chí. Ngoài ra còn hàng bị hạn chế theo điều ước quốc tế và hàng cấm xuất khẩu, nhập khẩu.
Nghị định 09/2018/NĐ-CP còn áp dụng không?
Không áp dụng cho hồ sơ mới. Nghị định 342/2026/NĐ-CP thay thế văn bản này từ ngày 18/10/2026. Hồ sơ đã được tiếp nhận trước ngày đó vẫn xử lý theo Nghị định 09/2018/NĐ-CP.
Dịch Vụ Tư Vấn Quyền Phân Phối Tại GV Lawyers
GV Lawyers hỗ trợ nhà đầu tư rà soát hàng hóa theo cam kết điều ước, xác định hoạt động nào cần giấy phép và chuẩn bị hồ sơ. Dịch vụ nằm trong nhóm luật sư tư vấn đầu tư nước ngoài. Doanh nghiệp đang chuẩn bị thành lập có thể tham khảo dịch vụ tư vấn thành lập doanh nghiệp nước ngoài tại Việt Nam hoặc gói tư vấn pháp lý thường xuyên.
Nếu doanh nghiệp của bạn cần xác định quyền phân phối của doanh nghiệp có vốn nước ngoài trước khi mở rộng kinh doanh, hãy liên hệ với GV Lawyers. Chúng tôi sẽ đánh giá hiện trạng và đề xuất phương án phù hợp.
Bài viết mang tính chất tham khảo pháp lý chung, không thay thế cho ý kiến tư vấn cụ thể của luật sư đối với từng trường hợp. Liên hệ GV Lawyers để được tư vấn chi tiết.


