Từ năm 2026, cùng với việc Luật Công nghiệp công nghệ số và cơ chế thí điểm thị trường tài sản mã hóa được triển khai, vấn đề thuế đối với giao dịch tài sản mã hóa trở thành nội dung được nhiều cá nhân, doanh nghiệp và tổ chức cung cấp dịch vụ quan tâm.
Ngày 27/3/2026, Thông tư 32/2026/TT-BTC của Bộ Tài chính có hiệu lực, hướng dẫn chính sách thuế giá trị gia tăng, thuế thu nhập cá nhân và thuế thu nhập doanh nghiệp đối với giao dịch, thuế giao dịch tiền điện tử chuyển nhượng, kinh doanh tài sản mã hóa trong thời gian triển khai thí điểm thị trường tài sản mã hóa tại Việt Nam hoặc cho đến khi có quy định thay thế.
Trong bài viết này, cụm từ “tiền điện tử” hoặc “tiền mã hóa” được hiểu theo nghĩa thông dụng là tài sản mã hóa, không phải tiền tệ hoặc phương tiện thanh toán hợp pháp tại Việt Nam.
Tài sản mã hóa có được dùng để thanh toán không?
Một điểm quan trọng cần phân biệt là việc tài sản mã hóa được đưa vào khung pháp lý không đồng nghĩa với việc Bitcoin, Ethereum hoặc các loại tài sản mã hóa khác được sử dụng như tiền tệ.
Tài sản mã hóa không phải là phương tiện thanh toán hợp pháp thay thế đồng Việt Nam. Do đó, cá nhân và doanh nghiệp không nên sử dụng tài sản mã hóa để thanh toán hàng hóa, dịch vụ nếu pháp luật không cho phép.
Việc giao dịch, đầu tư, chuyển nhượng hoặc cung cấp dịch vụ liên quan đến tài sản mã hóa cần được thực hiện trong khuôn khổ cơ chế thí điểm thị trường tài sản mã hóa và các quy định liên quan.
Cơ sở pháp lý về thuế tài sản mã hóa năm 2026
Các văn bản quan trọng cần lưu ý gồm:
- Luật Công nghiệp công nghệ số số 71/2025/QH15, có hiệu lực từ ngày 01/01/2026;
- Nghị quyết 05/2025/NQ-CP về triển khai thí điểm thị trường tài sản mã hóa tại Việt Nam;
- Thông tư 32/2026/TT-BTC hướng dẫn chính sách thuế đối với giao dịch, chuyển nhượng, kinh doanh tài sản mã hóa.
Thông tư 32/2026/TT-BTC áp dụng trong thời gian thí điểm thị trường tài sản mã hóa. Do đó, cá nhân, tổ chức có giao dịch thuộc phạm vi điều chỉnh của Thông tư cần rà soát nghĩa vụ kê khai và nộp thuế tương ứng.
Giao dịch tài sản mã hóa có chịu thuế GTGT không?
Theo Thông tư 32/2026/TT-BTC, giao dịch, chuyển nhượng, kinh doanh tài sản mã hóa thuộc đối tượng không chịu thuế giá trị gia tăng.
Điều này có nghĩa là cá nhân, tổ chức không phải tính thuế GTGT đối với giao dịch chuyển nhượng tài sản mã hóa thuộc phạm vi điều chỉnh. Tuy nhiên, việc không chịu thuế GTGT không đồng nghĩa với việc không phát sinh các nghĩa vụ thuế khác.
Cá nhân có thể phát sinh nghĩa vụ thuế thu nhập cá nhân. Doanh nghiệp có thể phát sinh nghĩa vụ thuế thu nhập doanh nghiệp nếu có thu nhập từ hoạt động kinh doanh, chuyển nhượng tài sản mã hóa.
Thuế thu nhập cá nhân đối với giao dịch tài sản mã hóa
Đối với cá nhân có giao dịch chuyển nhượng tài sản mã hóa thuộc phạm vi điều chỉnh, thuế thu nhập cá nhân được xác định theo hướng dẫn tại Thông tư 32/2026/TT-BTC.
Theo đó, thuế thu nhập cá nhân có thể được tính theo tỷ lệ trên giá chuyển nhượng từng lần, thay vì tính trên phần lãi thực tế sau khi trừ giá mua.
Công thức tham khảo:
Thuế TNCN = 0,1% x Giá chuyển nhượng từng lần
Ví dụ:
Cá nhân A bán tài sản mã hóa với giá chuyển nhượng là 800.000.000 đồng. Thuế thu nhập cá nhân được xác định theo công thức:
0,1% x 800.000.000 đồng = 800.000 đồng
Trong trường hợp này, thuế được tính trên giá chuyển nhượng, không phụ thuộc vào việc cá nhân đó đang có lãi hay lỗ từ giao dịch.
Cá nhân nên lưu giữ lịch sử giao dịch, xác nhận từ tổ chức cung cấp dịch vụ tài sản mã hóa, sao kê, thông tin ví, chứng từ chuyển tiền và các tài liệu liên quan để phục vụ việc kê khai hoặc giải trình khi cần thiết.
Thuế thu nhập doanh nghiệp đối với tổ chức
Đối với doanh nghiệp có hoạt động kinh doanh, chuyển nhượng tài sản mã hóa, thu nhập phát sinh cần được xác định theo quy định về thuế thu nhập doanh nghiệp và hướng dẫn tại Thông tư 32/2026/TT-BTC.
Về nguyên tắc, doanh nghiệp cần xác định:
- Doanh thu từ hoạt động kinh doanh, chuyển nhượng tài sản mã hóa;
- Giá vốn hoặc chi phí liên quan, nếu đáp ứng điều kiện được trừ;
- Thu nhập chịu thuế;
- Thuế suất thuế TNDN áp dụng;
- Hồ sơ, chứng từ chứng minh giao dịch và chi phí.
Doanh nghiệp không nên chỉ dựa vào số tiền lãi/lỗ trên sàn giao dịch mà cần thiết lập hệ thống kế toán, hồ sơ giao dịch và chứng từ phù hợp. Các khoản chi phí như phí giao dịch, chi phí công nghệ, chi phí vận hành, chi phí nhân sự, chi phí lưu ký hoặc chi phí dịch vụ liên quan cần được rà soát theo điều kiện được trừ của pháp luật thuế.
Đối với tổ chức nước ngoài có phát sinh thu nhập từ giao dịch, chuyển nhượng hoặc kinh doanh tài sản mã hóa tại Việt Nam, cần rà soát cơ chế thuế áp dụng, bao gồm quy định về thuế nhà thầu hoặc hướng dẫn riêng tại Thông tư 32/2026/TT-BTC, tùy mô hình hoạt động.
Hồ sơ cần lưu giữ khi giao dịch tài sản mã hóa
Để hạn chế rủi ro khi kê khai, giải trình hoặc làm việc với cơ quan thuế, cá nhân và doanh nghiệp nên lưu giữ đầy đủ hồ sơ liên quan đến giao dịch tài sản mã hóa.
Các tài liệu nên lưu gồm:
- Lịch sử giao dịch mua, bán, chuyển nhượng tài sản mã hóa;
- Xác nhận giao dịch từ tổ chức cung cấp dịch vụ tài sản mã hóa;
- Sao kê tài khoản ngân hàng liên quan;
- Thông tin ví và địa chỉ ví giao dịch;
- Chứng từ nạp, rút, chuyển đổi tài sản mã hóa;
- Hợp đồng, thỏa thuận hoặc tài liệu giao dịch nếu có;
- Chứng từ chi phí đối với doanh nghiệp;
- Tài liệu xác định giá chuyển nhượng và thời điểm giao dịch;
- Hồ sơ kế toán, báo cáo nội bộ và dữ liệu đối soát.
Việc lưu giữ hồ sơ đầy đủ giúp người nộp thuế có cơ sở xác định nghĩa vụ thuế, đồng thời hỗ trợ giải trình khi có yêu cầu từ cơ quan có thẩm quyền.
Một số lưu ý khi kê khai thuế tài sản mã hóa
1. Không nhầm lẫn giữa tài sản mã hóa và phương tiện thanh toán
Tài sản mã hóa có thể được ghi nhận trong khung pháp lý mới, nhưng không phải phương tiện thanh toán hợp pháp. Do đó, doanh nghiệp cần tránh thiết kế mô hình sử dụng tài sản mã hóa để thanh toán hàng hóa, dịch vụ nếu chưa được pháp luật cho phép.
2. Xác định đúng phạm vi giao dịch thuộc cơ chế thí điểm
Thông tư 32/2026/TT-BTC áp dụng trong bối cảnh thí điểm thị trường tài sản mã hóa. Vì vậy, cá nhân và tổ chức cần xác định giao dịch của mình có thuộc phạm vi điều chỉnh hay không, thực hiện qua tổ chức cung cấp dịch vụ nào và có chứng từ phù hợp hay không.
3. Không chỉ quan tâm đến thuế GTGT
Mặc dù giao dịch, chuyển nhượng, kinh doanh tài sản mã hóa thuộc đối tượng không chịu thuế GTGT, cá nhân và doanh nghiệp vẫn cần rà soát nghĩa vụ thuế TNCN, TNDN, thuế nhà thầu, nghĩa vụ kê khai, lưu trữ hồ sơ và báo cáo khi phát sinh.
4. Cần có hệ thống theo dõi giao dịch
Tài sản mã hóa có thể được giao dịch nhiều lần, qua nhiều ví hoặc nền tảng khác nhau. Nếu không có hệ thống theo dõi, người nộp thuế có thể gặp khó khăn khi xác định giá chuyển nhượng, thời điểm phát sinh giao dịch và hồ sơ chứng minh.
5. Doanh nghiệp cần phối hợp giữa bộ phận pháp lý, kế toán và công nghệ
Đối với doanh nghiệp có hoạt động liên quan đến tài sản mã hóa, việc tuân thủ thuế không chỉ là việc của bộ phận kế toán. Doanh nghiệp cần phối hợp giữa pháp lý, tài chính, công nghệ và vận hành để bảo đảm dữ liệu giao dịch được ghi nhận đầy đủ, chính xác và có thể đối soát.
Global Vietnam Lawyers hỗ trợ cá nhân, doanh nghiệp, startup, tổ chức công nghệ và tổ chức cung cấp dịch vụ tài sản mã hóa trong các vấn đề pháp lý liên quan đến thuế và tài sản mã hóa, bao gồm:
- Rà soát mô hình giao dịch, kinh doanh hoặc chuyển nhượng tài sản mã hóa;
- Tư vấn phạm vi áp dụng của Thông tư 32/2026/TT-BTC;
- Tư vấn nghĩa vụ thuế TNCN, TNDN, GTGT và các nghĩa vụ thuế liên quan;
- Rà soát hồ sơ giao dịch, chứng từ và tài liệu giải trình;
- Phối hợp với chuyên gia thuế/kế toán để hỗ trợ xác định nghĩa vụ kê khai;
- Tư vấn cấu trúc pháp lý cho doanh nghiệp cung cấp dịch vụ tài sản mã hóa;
- Tư vấn xử lý vướng mắc với đối tác, người dùng hoặc cơ quan có thẩm quyền trong phạm vi pháp luật cho phép.
Thuế giao dịch tài sản mã hóa là nội dung quan trọng trong quá trình triển khai thí điểm thị trường tài sản mã hóa tại Việt Nam. Theo Thông tư 32/2026/TT-BTC, giao dịch, chuyển nhượng, kinh doanh tài sản mã hóa thuộc đối tượng không chịu thuế GTGT, nhưng vẫn có thể phát sinh nghĩa vụ thuế thu nhập cá nhân, thuế thu nhập doanh nghiệp và các nghĩa vụ kê khai khác.
Với cách tiếp cận thực tiễn, Global Vietnam Lawyers hỗ trợ khách hàng nhận diện đúng rủi ro pháp lý, chuẩn bị hồ sơ phù hợp và xây dựng lộ trình tuân thủ khả thi đối với hoạt động liên quan đến tài sản mã hóa.
Cá nhân, doanh nghiệp và tổ chức cung cấp dịch vụ tài sản mã hóa nên chủ động lưu giữ hồ sơ giao dịch, rà soát nghĩa vụ thuế và cập nhật hướng dẫn mới để hạn chế rủi ro pháp lý.
